Yeni yıl dilekleri

Günlünüzdeki herşey gercekleşsin.

İsteyenler sağlıkla hamile kalsınlar.

Hamişler çok rahat ve sağlıklı geçirdikleri hamileliklerinin tadını çıkardıktan sonra kolay bir doğumla bebişlerini kucaklarına alsınlar.

Yavrularımız hiç hasta olmasın. Kaza, bela, dert, üzüntü, hastalık hepimizden uzak olsun.

Çocuklarımız kendilerine, bize, tüm topluma hayırlı birer evlat olsunlar.

Ailemizden birlik, evimizden dirlik, başımızdan büyüklerimiz eksik olmasın.

Hepinize muhteşem bir yıl diliyoruz.

Pratik Anne - Pratik Babiş - Kıpırcan - Kımılnaz

The Mom Song from Northland Video on Vimeo.

Bedava çocuk işçi

Hep biz mi çocuklar için koşuşturacağız? Biraz da onlar bizim işimize yarasınlar:

• Günün belli saatlerinde emekleyen bebeğinizin dizlerinden aşağısına tozbezi takıp emeklemesi için parkelere bırakabilirsiniz.
• Yürüyen çocuklarınızın eline tozbezi verip etrafın tozunu almalarını gösterebilirsiniz.
• Uzaktan kumandayı getirmesini rica edebilirsiniz.
• Sırtınızı kaşımasını veya üstüne bastırıp masaj yapmasını öğretebilirsiniz.
• Eline su doldurulmuş sprey verip kuveti veya banyo fayanslarını yıkamalarını rica edebilirsiniz. Sonra plastik uçlu cam sileceği ile fayanslardaki suları temizletebilirsiniz.
• Telefonları çocuğunuzun ulaşabileceği yerlere koyarsanız, çalınca telefonu kalkıp onun getirmesini rica edebilirsiniz.
  
• Konuşmayı öğrendikten sonra evin içinde eşinizle sizin aranızda mesajcı olarak kullanabilirsiniz.
• Büyük çocuğunuz küçük bebeğinize yemek yedirebilir.
• Evdeki eşyaların yerleri belliyse getir götüre küçük yaştan itibaren alıştırmakta fayda var.
• Arabada kırmızı ışıklarda beklerken, yeşil ışık yanınca haber verebilir.

Bunlar çocuğunuzun (yaklaşık 18 aydan itibaren) yapabileceği şeylerin küçük bir kısmı. Kıpırcan evde maydonoz ayıklamaktan, robotta soğan doğramaya, gırgırla halıların tozunu almaktan, swiffer la parkelerin tozunu almaya, çamaşır makinasını doldurup boşaltmaktan, sofra kurmaya kadar herşeyi yapıyor. Hatta herşeyi o yapmak istiyor ve tüm ev işlerine maydonoz oluyor. İlkbahar ve yazın çim biçme ve sulama, sonbaharda kuru yaprak temizleme işleri kendisine ait.

İşin komiği bunlar çocuklar için oyun ve çok eğlenceli. Yukarıda "isteyebilirsiniz, rica edebilirsiniz" dediğim şeyleri eminim sizinkiler de ya koşa koşa sizden önce yapıyorlar veya bir ayaklansınlar onlar da yapacaklar.

Masajı ve sırt kaşımayı beklenmedik hareket yapma olasılıkları düşük oldukları zamanlarda yapmakta fayda var. Üzerinizde zıplama veya saçınızı çekme gibi abukluklara teşebbüs etmeyeceklerinden emin olun :)

Çocuklarınıza yaptırdığınız veya size yardımcı olmalarını öğrettiğiniz başka enteresan işler varsa yorumlarda paylaşırsanız sevinirim.

Ör: Pedikürcü Nermin (Darısı bizim başımıza. Masörü yetiştirdik. Manikür pedikürü de Kımılnaz ile hallettik mi sırtım yere gelmez)

Kitap Değerlendirme - Anaokulu Dergi Serisi

Bu seriyi sağolsun ikinci büyük faydalı kitap kaynağım eşimin annesi toplamış. Fasikül fasükül citleri ile beraber okyanus ötesine geldiler. Ben çok beğendim. Herşeyden önemlisi Kıpırcan'da çok beğendi.

Dergi yabancı bir yayının tercümesi. Gönül isterdi ki böyle kapsamlı ve güzel bir çalışma Türk kaynaklar tarafından hazırlanmış olsun. Yine de tercümeler (şimdiye kadar okuduklarımız) fena değildi.

Kıpırcan hikayelerini ve karakterleri çok seviyor. Kaplan Tüylü ile Panda Tonton'u okumak istiyorum diyor. Bu konuda çok aceleci ve erken davranmamaya çalışmakla beraber okuma ve yazma konusunda da çok fayda oldu. Kıpırcan nerede kendisi ilgi gösteriyorsa onu yapmasına izin veriyorum. Kalemi düzgün tutup çizgilerin üzerinden geçerek yazmaya çalışmasında çok faydalı oldu.

Okuduğunu anlama ve hatırlama konusunda hikaye ve çıkartmalı soruları çok seviyoruz. En çok sevdiğim mantık ve uzay geometrisi dediğimiz egzersizler. Eşleştirme, benzetmeler, zıtlıklar gibi kavramları çok güzel oyun ve çizimlerle uygulatıyor.

Evde şöyle sakin bir yarım saat geçirelim dedğimizde elimizin altında bulunmasına sevindiğim alternatiflerden biri. Tavsiye ederim.

BEO - Dokunma / Hissetme

KIMILNAZ (1 YAŞ)

Sıcak ve Soğuk

Sabah kahvaltısında bir bardak sıcak su ile bir bardak buzlu soğuk su hazırladım. Pişmiş yumurtanın yanına bir de dolaptan soğuk yumurta çıkardım.

Fotoğraf çekmesi zor oldu. Dokunarak sıcak ve soğuk hislerini sesleri ile beraber tecrübe ettik. Sıcak ve soğuk derken işaret dilindeki karşışıklarını da kullandım.


Sert yumuşak

Çeşitli oyuncaklarla sert yumuşak testi yaptık. Önce ben gösterdim. Sonra Kımılnaz'a sordum. Abisinin sert ve yumuşak çekicileri yukarıda.

Maruzat : Yukarıdaki fotoda görüldüğü üzere Kımılnaz (ve Kıpırcan'ın) serbest hareketli oldukları aktivitelerde foto çekmem zor oluyor. Tam iş yaparken fotoğraf makinasını görünce ilgileri dağılıyor ve makinayı almak için üstüme saldırıyorlar. Elişi dışında fotoğraf çekemeyeceğim sanırım artık.

KIPIRCAN VE KIMILNAZ

Düz-pütürlü

Kumaş küplerimizle düz pütürlü kaygan yüzeylere dokunduk. Değişik kumaşları elledik.

Burun burun
Dokunma illa elle olacak değil. Burunlarımızı, çenelerimizi, yanaklarımızı, ellerimizi, ayaklarımızı birbirine değdirip isimlerini söyledik. Burun burun, çene çene, yanak yanak. Kımılnaz yüzün parçalarının isimlerini de pratik etmiş oluyor. Bunu çok ufak bebeklerle de yapabilirsiniz.

KIPIRCAN (3.5 YAŞ)

Maddeler
Gün içinde evde tahta, cam, plastik, kumaş, metal ne varsa ellerimizle dokunarak veya tıktıklayarak nasıl hissetiğimizden bahsederek maddeleri tanıttım.

Harfler ve sayılar
Bunu Ana öğretmişti. Sayılar veya harfleri birbirimizin avucunun içine veya sırtına parmağımızla çiziyoruz ve söylüyoruz. Çocuklar için harf ve sayı şekillerini görerek yazmak dışında da kafalarında oluşturmalarına yardımcı oluyor.

Torbadan şekil tanımaYeni aldığımız Guidecraft 3D Feel & Find oyuncağının sadece geometrik şekillerini alıp torbaya attık. Oyun, elimizi torbaya sokup, bakmadan ellerimizle yoklayarak ne şekli seçtiğimizi anlamaktı. Oyunu hem izah ederek, hem göstererek birkaç kere oynadık. Kıpırcan'ın torbadan şekli aniden çıkarıp, "Aaaa kare seçtiiik" demeden içinde sabırla ellemesi ve öyle anlaması gerektiğini kavraması biraz uzun sürdü. Bu oyunu evdeki herhangi birşeyle oynayabilirsiniz. Şekil yerine oyuncağın ismini de söyleyebilir.

Yuva seçimi - Bölüm 2 - Deneme ve Karar

Bütün okullarda ben ilk ziyaret ettikten sonra bir de çocuğunuzla gelin bakın dediler. deneme icin getirin bir bakin dediler. Bizim yakınımızdaki yuvaya elefon ettim ve böyle bir deneme için randevu istedim. Bana getirin ama cocuklar bazen velileri gordukleri zaman ortalikta bizi dinlemiyorlar dedi. Ben kıvırmaya çalışıyor diye düşündüm ve eyvah dedim ilk eksi puan geliyor.

Bir de fiyatı uygun olan Montessori okulundan radevu aldım. Kıpırcan'ı ruhen hazırlamak ayrı bir süreç oldu. Okula gideceğimizi, okulda öğretmen ve başka çocuklarla tanışacağımızı, yeni oyuncaklar olacağını ve oyunlar oynayacağımızı söyleyerek ikna edip hazırlamaya çalıştım. Tam gideceğimiz sabah hayır gitmek istemiyorum diye giyinmek bile istememesi gibi bir durumla karşılaşmamak için ne gerekiyorsa söyledim.

İlk önce yakındaki oyun temelli yuvaya gittik. Kıpırcan benim yanımdan ayrılmadı. Öğretmenin dediği gibi çocuklarhemen Kıpırcan'a ve de kucağımdaki Kımılnaz'a ilgi gösterdiler ve sınıfta o anda ne yapıyorlarsa direk ilgi dağıldı. Girip saklanabilecek yerim de yok, olsa bile Kıpırcan eteğimde bir manası kalmayacak. Özellikle kız çocuklar Kımılnaz ile oynamak istediler.

İlk gözlemlediğim öğretmenin çok disiplinli oluşuydu. Serbest oyun saati değilse belli kurallar vardı. Grup ile o kurallara uyulması gerekiyordu. Ayağa kalkıp dolaşan olursa öğretmen nazik ama kesin bir sesle yerine oturtuyordu. İlk başta biraz ters geldi ama sonra ben de evde yemek sırasında sofradan kalkılmaması, eve dışarıdan gelince ilk iş ellerin yıkanması vs gibi konularda tutarlı bir şekilde kuralcı olduğumu hatırladım. Komik geldi, başkası çocuğuma "şimdi sofrada oturulacak, lütfen geri otur." dediğinde aynı şeyi ben de yapacağım halde ilk anda nasıl batıyor.

Sınıfta genel olarak çocuklar cıvıl cıvıl konuşuyorlar, oynuyorlar, gözlemliyorlar, birbirleri ile iletişim halindeler ve mutlulardı. Bir aktiviteden sonra işi biten, başka bir alanda resim yapıyor veya oyuncaklarla oynuyordu. Ortamda olan ve çocuklardan beklenen temizlik yine gözlemlediğim ve hoşuma giden bir durumdu. Çocuklar kendi aralarında hep ingilizce konuşuyorlardı. Bir tane yeni Ukraynalı bir tane hispanik ingilizce bilmeyen iki kız çocuğu vardı. Öğretmenlerden biri sadece ispanyolca konuşuyordu. Bu benim için artık puandı.

Kıpırcan çocuklarla aynı masaya oturup yaptıklarına katılmadı. Onun yerine mutfak ile oynadı. Öğretmen bir kere davet ettikten sonra kendi başına bıraktı. O ortama katılmasa bile bir fikrim oldu. Buradan memnun ayrıldım.

Montessori okulunda ayni diğer okulda olduğu gibi Kıpırcan ve de özellikle Kımılnaz çocukların bütün ilgisini dolayısı ile öğretmenin kontrolünü dağıttı. Böylece ilk yuvadaki öğretmenin gerçekte kıvırmadığını anladım. Bu yuvada öğretmen hemen müdahale etmediği için bir süre bütün çocuklar Kımılnaz'ı incelemeye geldiler. Bu arada Kıpırcan yine eteğime yapıştı.

İlk gittiğimde çoğu çocuk yerde birer kilim üzerinde tek başlarına veya ikişerli dil işi yapıyorlardı. Sadece 3 kişilik ufak bir grup bir çiftlik ve hayvanlarla oynuyordu. Öğretmenler tek tek çocukları dolaşıp ne yaptıklarına bakıyorlardı, bazen anlatıyorlar, bazen işini bitirdin mi diye soruyorlardı? Bir kız yeni olduğu ve dil bilmediği için bir kenarda oturuyordu. ben oradayken iki kere anneee diye kapıya koştu ağlayarak.

Bir süre sonra iş bitti, kartlar toplandı, kilimler katlandı ve çizgide şarkı söyleyip dönmeye başlandı. Bu esnada öğretmen başımızdaki çocukları çizgiye almak için ilk kez teşebbüste bulundu. Yeni kız hala tek başına oturuyordu. Öğretmen onu da ilk kez çağırdı. Meğer o şarkının sonunda bir yoga kısmı varmış. Ondan sonra öğretmen sıra ile herkesin başına tek tek dokunduğunda çocuklar bahçeye çıkıyorlarmış. Zar zor öğrenciler toplandı, müzik merasim bitti, derin nefesler alındı verildi, gözler kapandı, çocuklar teker teker ayakkabılarını giyip dışarı çıkmaya koşmaya başladılar. O anda yeni kız çizgiye koştu, gözlerini kapadı ve öğretmenin kafasına dokunmasını beklemeye başladı. Çok komik ve bir o kadar enteresandı.

Bahçede hepsi koşuşturdu azdı. Erkek çocukların ellerinde silah varmış gibi sesler çıkarıp birbirlerini kovalamaları malesef bana battı. Kızlar ayrı bir grup halinde sakince oynuyorlardı.

Sınıfa geri döndük. Genel olarak burada öğretmenlerin gruba uyma yönünde uyarılarından ziyade çocukların bir iş üzerinde çalışması için uyardığını farkettim. Oturma, kalkma, bak biz bunu yapıyoruz değil de işini bitirdiğin için mi kalktın? bir işle ilgileniyor musun? gibi uyarıları vardı. Sınıfta kaos veya başıboşluk söz konusu değildi. Tek başına takılanlar gibi ikili ve üçlü iş görenler de vardı.

Buradan da yine genel olarak gördüklerimi beğenmiş olaral ayrıldım.

Sonunda bu aşamada Montessori'nin Kıpırcan için olmadığına karar verdim. Montessori bana hep biraz daha "bol bol öğrenelim" ortamı geldi. Yani "learn thru play/work".

Bir de Kıpırcan'ın kişilik özelliklerini göz önüne alınca Montessori ortamında çocuk ortama kaynaşamayabilir durumu var gibi gözlemledim. Kıpırcan'ı bırakırsan gidip sadece kafasını taktığı tek bir oyuncakla oynayabilir. Kendi isteğiyle resim yapmaz, yeni şeler denemez. Birisinin teşvik etmesi, göstermesi ve bazen itmesi lazım. Ben de istiyorum ki herşeyden biraz yapsin. Resim ve elişi gelişsin.

İkincisi biz evdeyken Hadi oğlum kağıt kes bak al makası böyle kes dersem yapmaz. Bildiği birşey olsa bile illa birilerinin onunla oturup yapmasını bekler. Ben veya kim varsa oturup yere yapbozu çıkartıp dağıtacağım veya müziği açıp ellerimi çırpmaya
başlayacağım ki o da gelip katılacak. Onun için değil de onunla beraber ben (veya bakıcı) da boyamalı, okumalı, dizmeli, kesmeli, el çırpmalı vs. O da birden arada kafasına eşince yapmaya başlar. Bu da ancak aynı işi aynı anda yapan birçok çocuk işle olur. Bir de o sırada eskisine göre daha girişkendi ama ortamı çok sakin bulup kendi başına takılmaya devam etmesini ve diğer çocuklarla iletişimden kaçınmasını istemedim.

Ana (Kıpırcan'ın eski bakıcısı) ile konuştuğumda da - o da şimdi
Montessori temelli bir yuvada asistan öğretmen - Montessori her çocuğa
uygun olmayabilir diye düşünüyorum ben de dedi.

Diğer yuvada hem ingilizce, hem ispanyolca konuşulması, yemeklerin daha sağlıklı olduğunu düşünmem, bize yakın olması da diğer etken faktörler oldu. Kıpırcan bizim yakınımızdaki bu yuvaya dört aydır devam ediyor ve çok memnunuz. Kendisi de severek gidiyor.

Bunlar benim Kıpırcan'ın ve kendi ihtiyaçlarımı göz önünde tutarak vardığım görüşler. Burada yanlış anlaşılma olmasın. Montessori'nin bazı fikirleri ve uygulamaları çok güzel. Ben bunları evde uygulamayı ve kullanmayı tercih ediyorum. Okulda farklı oyunlar olsun, saklambaç, çürük yumurta oynasınlar, biri elinden birşey almaya kalkarsa kendini savunmayı, yeri gelince paylaşmayı, bizden başkalarına yardım etmeyi, gruba uyum sağlamayı öğrensin vs istiyorum.

Bir yerel ebeveyn dergisinde artık erken eğitim ve öğretimin anaokulundan yuvalara kaydığını ve 3-4 yaşlar için beklentilerin ne kadar çok yükseldiğını konu alan bir yazı okudum. Bir psikolog artık çocukların bu yaşlarda bazı şeyleri daha kolay özümseyerek öğrendiklerini anladığımız için daha önce ilkokulda, yakın dönemde
anaokulunda verilen eğitimi (okumak, yazı yazmak, matematik vb) daha erken vermeye başlayan kurumlar çoğaldı yazmış. Tabi değişik değişik metodlar var. Her çocuk farklı, her ailenin istekleri ve beklentileri farklı.

Yuva seçimi - Bölüm 1 - Ön Eleme

Bu benim yaklaşık dört ay önce Kıpırcan'ı göndermek için yuva ararkenki gözlemlerim ve düşüncelerim ile karar verme sürecimi anlatan uzunca bir yazı.

Ön bilgi:

Amerika'da 3 yaş öncesi yuvaya DAYCARE deniyor. Yürüyene kadar sırasıyla NEWBORN (ilk ay), INFANT (3. aya kadar) ve BABY deniyor. Yürümeye başladıktan 3 yaşına kadar TODDLER deniyor. 3-4 yaşlarında gidilen yuvalara PRESCHOOL deniyor. Bu yaşlardaki çocuklarda PRESCHOOLER oluyor. 5 yaşında KINDERGARTEN denilen anaokuluna gidiyorlar. Bunlar da KINDERGARTNER oluyor. 6 yaşında ELEMENTARY veya GRADE denilen ilkokula başlıyorlar.

Öncelikle benim yuvadan Kıpırcan için ne istediğimi ve beklediğimi yazayım. Evde çocuklarına tüm gün bakan anne olarak çalışmaya devam ettiğim için, ben çalışayım ona da yuvada baksınlar ihtiyacım yok. Benim için önemli olan ingilizce öğrenmesi, enerjisini atması, sosyalleşmesi ve de oyun ihtiyacını karşılaması. Evde zaten bir şekilde bizden birşeyler öğrenmeye meraklı olduğu için renkleri, rakamları, harfleri öğrenmesi veya Einstein olması gibi bir saplantım yok. Tuvalet eğitimini de yola soksunlar veya diğer çocukları görüp aşka gelir diye de düşünüyordum. Allahtan onu yuvaya başlamadan bir hafta evvel evde kendimiz hallettik. Son olarak Kıpırcan hala günde 2-3 saat arası öğle uykusu uyuduğu için yarım gün göndermeyi planlıyordum.

Burada çoğu yuvanın servisi mevcut değil. Anne babalar bırakmak durumunda. Evde tek başıma olduğumdan Kımılnaz'ı da yanıma almak durumunda olduğum için eve yakın olan okullara baktım. Toplam 7 yuva gördüm.

Bize en yakın devlet okulu bir sokak ötemizde. Yuva sınıfı da mevcut. Fakat günde 2 saat. Benim Kımılnaz ile Kıpırcan'ı giydirip, çıkarıp okula gitmem; onu bırakıp eve gelip soyunup dökündükten sonra tekrar giyinip almaya çıkmam lazım. Saatlerin Kımılnaz'ın sabah uykusuna denk gelmesi de cabası. O yüzden oraya hiç bakmadık. Aslında geçen sene gidip bir gördüm. Çok detaylı incelememiştim ama öğretmeni çok beğenmiştim. Sınıfları da çok büyüktü. Her sınıfta 10 öğrenciye 2 öğretmen vardı.

Gittiğim ilk yuva eve araba ile beş dakika uzaklıktaydı. Sadece bir sınıftan oluşan ufak bir mahalle yuvası. 2-6 karışık yaş grubunda en fazla 20 çocuğa 2 öğretmen bakıyor. Tertemizdi. Ufak (mini boy) tuvaletleri, tuvaletin içinde alçak lavoboları var. Öğretmenler hispanikti. Gördüğüm diğer bütün play-based / geleneksel (traditional) yuvalar gibi günlük ve haftalık programları ve müfredatarı vardı. Sene içinde çocukların yapmasını ve öğrenmesini hedefledikleri bilgi ve kabiliyetleri öğretecek şekilde her hafta bir tema üzerinden gidiyorlar. Bu öğretmen de her haftanın bir teması var dedi. Sebzeler, trafik, mevsimsel konular vb. Gün içi program da sabit. Sınıf, circle time , ev eşyaları (çamaşır mak, bulaşık mak), sanat elişi, serbest oyun, kütüphane/okuma alanlarına ayrılmış. Oyuncaklar bildiğimiz renkli kamyonlar, bebekler, legolar, yapbozlar. Çocuklara kendi arkalarını toplamayı, kendilerini giymeyi, soyunmayı, yemeyi, bir oyuncağı diğerini yerine koyduktan sonra almayı öğretiyoruz dedi. Güne circle time ile başlayıp, serbest oyun sonra biraz hava müsaitse bahçe, sonra resim/elişi, sonra yemek ve uyku, sonra yine benzer bir program takip ediyor. Yemekleri profesyonel bir yerden günlük getirtiyorlar. Ortam oldukca sakindi. Circle time hem ingilizce hem ispanyolca. 2-6 yaş denmesine rağmen genel yaş ortalamasi 3tü. 4'ten büyük yoktu ve genelde sınıfta 15 ten fazla öğrenci olmuyor gibiydi. Yakın da olması sebebiyle burayı gözüm tuttu.

İkinci yuva yine geleneksel oyun temelliydi ama büyükçe bir okuldu ve her yaş için (2-3-4) ayrı sınıflar vardı. Okulu ziyarete gittiğimde deli gibi bir kaos vardı. Başım döndü. Çocuklar eğleniyor ve enerjilerini atıyor gibiydiler ama bazı öğretmenler kontrolü bırakmış ve bezmiş gibiydiler. Çocuklar sınıf sınıf bahçede su ile oynuyorlardı. Dışarı çıkacakları öğretmenler sıraya dizmişler yağlıyorlardı. İyi puan yazıldı. Ama lavobolar tuvaletin dışındaydı ve gitmek için bir öbek oyuncağın arasından geçmek lazımdı. Direk bu yuvayı sildim ve arkama bakmadan çıktım.

Üçüncü yuva ücreti sağlam olan bir Montessori okulunun yuva sınıfı idi. 2 yaştan başlıyıp, ortaokula kadar devam eden bir okul. İnternette hakkında ücreti haricinde çok iyi bir okul yazmıştı veliler. Senelik yuva tam gün 15 bin amerikan doları, sonra ilkokul kol bacak, veli ne verirse. İki çocuk yuvadan üniversiteye bu kadar ücret zor ama göreyim dedim, ne kuş konduruyorlar aklım kalmasın. Okula gittiğimde okuduğum bildiğim bir montessori sınıfı gördüm. Bütün materyaller dizilmiş, alanlar ayrılmış. Kıpırcan'a baktım ortalıkta napıyor diye onu bunu kurcalayıp duruyordu. Devamlı birşeyde sabit kalmadı. Tek bir resim tahtası vardı. Sınıflar yaş açısından karma, bazıları gibi tek yaş değil. Öğretmenleri, müdürü ve ilgilerini çok beğendim. Büyük bir bahçeleri vardı ama Koca bir okulu idare etmesi için teneffüs saatlerinin hep farklı olması lazımdı.

Dördüncü olarak başka bir Montessori daha ziyaret ettim. Bu iki Montessori bize nispeten biraz daha uzaktı. İkincisi yuva ve ilkokuldan oluşuyordu. Bu okul ilkinin yarı fiyatına yani diğer yuvalarla ayni fiyatta idi. Buna rağmen sınıftaki materyaller diğerinden daha
kapsamlıydı. Sahibi Koreli, dolayısı ile öğretmenler ve çoğu öğrenci Kore veya asya kökenli idi. Biz de burada yabancı olduğumuzdan önyargım yok ama aksanlarına dikkat ettim düzgündü. İki yuva sınıfı ilkokuldan ayrı ufak bir binadaydı. İlkokul yandaki bir kilisenin içindeydi. Kiliseyle ne ilişkileri olduğunu sordum ve bizim müslüman olduğumuzu söyledim. Öğretmen sadece binalarını kullandıklarını söyledi ve okulda bu sene ilk kez müslüman bir Lübnanlı öğrencileri olacağını ekledi.

Dersler ile ilgili pratik hayat, duyular, dil, fen, matematik, coprafya bölümlerini anlattı. "Çocuk ilgi gösterirse ben öğretmen olarak materyali tanıtıyorum çocuklar devam ediyorlar. Ben aracıyım daha çok" dedi. Müzik, resim ve elişini sordum. Bir tane resim alanı var, boşsa isteyen orada resmini yapıyor dedi. Yani Haydi şimdi boya boyayalım, kağıt keselim, yapıştıralım durumu olmuyor. Müzik ve yabancı dil olarak ekstra ücret ile piyano, viyola ve ispanyolca dersleri varmış. Onların da circle time yerine line dedikleri şarkılı türkülü bir bölümleri
var, alan var zaten. Yalnız sınıf inanılmaz geniş. Neredeyse boşmuş gibi. Yerler hep parke. Kıpırcan yere yatmayı sever gün içi oyun oynarken. Her iki sınıfta da gözüme çok az sandalye gözüktü. Özellikle materyallerin oldukları yerde sandalye yok, ayakta veya iş (work) kiliminin üzerinde takılacaksın. Bir Türk olarak pek hazzetmedim durumdan açıkçası. Ancak okula girince ayakkabılarını çıkarıp sınıflara okul terlik/ayakkabıları ile giriyorlardı. Buradan artı puanı hakettiler.

Sonra gördüğüm diğer okullardan biri fena değildi, o da hint/pakistan başöğretmen ve dolayısı ile hintli öğretmenler ve çocuklar vardı. Baş öğretmen çok güzel konuştu da sınıf öğretmeni biraz hayatından bezmiş gibiydi. Okulların bir kısmı içindeki mutfakta kuşlukları ve öğle yemeklerini hazırlıyorlardı. Bir kısmı dışarıdan cater ettiriyor. Hepsinin menüleri hazır, aylık veya haftalık velilere veriliyor. Çoğu sabah kahvaltısı dışında fena değildi. Bana göre hepsinin kahvaltıları biraz hafif kaçıyor. Bir de portakal suyu veya meyve suyu veriyorlarki ben çocuklara çok meyve suyu vermşyorum, versem de sulandırıp veriyorum. Özellikle portakal suyu aşırı şeker deposu. İlk yuva yemeklerde sadece süt ve su verdiği için ekstra puan aldı.

Gördüğüm son yuva araba ile 10-15 dakika mesafede biraz daha büyük, 4-5 sınıflı özel yuva ve anaokulu idi. Genel olarak fena değildi. En yakındakinde bir yamuk çıkarsa burası olur diye düşündüm. Sınıfları geniş, yine her yaş için ayrı sınıf vardı. Hepsinde olduğu gibi arka bahçesi, bahçelerinde salıncak, kaydırak ıvır zıvırları var. Ve aşağı yukarı hepsi, circle time, tema ve öğrenme bazlı aktivite, dışarıda oynama, yemek ve uyku, tekrar gibi aynı günlük programı uyguluyorlardı.

Bu aşamadan sonra iki finaliste karar verdim ve Kıpırcan ile bir deneme / gözlem yapmak için randevu aldım.

Kardeşlerde paylaşma ve kıskançlık - Bölüm 2 - İkinci 6 ay

İlk bölümde hep Kıpırcan'ın Kımılnaz'a karşı olan ilgi, tepki ve duygularını özetlemişim. Kımılnaz doğduğu andan itibaren abisinin ağzının içine bakan ve kedi gibi onun peşinden dolanan bir çocuk oldu. Daha ilk aylarda abisinin sesini duyunca dikkat kesilir, ona dikkatlice bakardı. Yeni gülmeye başladığında bize sadece gülümserken abisinin sadece yüzünü görmesi veya onu koştururken seyretmesi kahkahalara boğulmasına yeterdi.

Kıpırcan'daki esas değişim (veya farkediş) benim işten ayrılıp hep beraber Türkiye'ye tatile gitmemizle oldu. Kımılnaz'ın Türkiye'ye ilk gidişi olması dolayısı ile ailemizin çoğu ile ilk görüşmesiydi. Biraz da ufak ve tatlı bir kız bebek olması dolayısı ile çok ilgi oldu. Kıpırcan bunu hemen farketti ve ilgi çekmek için aşırılıklar, huysuzluklar, inatlaşmalar yapmaya başladı. Aslında ailede herkes eşit davranmaya çalışıyordu ama sokaktan geçen insanların bile devamlı Kımılnaz'a ilgi göstermesini bir bir kaydediyordu Kıpırcan. Ailemizde hiçbir zaman Kıpırcan'ın gönlü olsun diye Kımılnaz'ı masustan kötüleme veya görmezden gelme yapılmadı. Sadece biri Kımılnaz ile ilgilenirken bir başkası devamlı Kıpırcan ile ilgilenmeye gayret etti. Fakat yine de günün sonunda Kıpırcan artık tek prens olmadığını, krallığı bir de prensesle paylaştığını iyice anladı.

Kıpırcan'da olmamasını istediğimiz etki olmuştu bile. Tatilde olup evdeki düzenimizin olmaması nedeniyle uykusuzluk ve diğer dalgalanmalarını da eklersek tam bir kaostu ortam. İlgiyi üstünde tutmak için yapılan gariplikler, alışık olmadığımız kardeşine karşı sertlikler (ilk defa, Kımılnaz 6 aylıkken yeni oturmaya başlamısken itip düşürme gibi), isyanlar, yersiz bağırma ve çığlıklar. Mazereti var diye müsamaa gösterebildiğimiz kadar gösterdik. Ben biraz daha "artık anlaması ve alışması lazım. sınırlarını bilsin." derken, eşimin "daha 3 yaşında ve kardeşine alışamadı." şeklinde düşünmesinin ise bizim tutumuza hiç faydası olmadı.

Bu bir aylık tatilden sonra ben, Kıpırcan ve Kımılnaz evimize dönüp babamızla beraber çekirdek aile olarak ilk günlerimizi geçirmeye başladık. Düzenin geri gelmesi, etrafta devamlı yeni birilerinin olmaması Kıpırcan'ı biraz rahatlatmıştı. Enteresan bir şekilde eşim işteyken üçümüz gayet güzel idare ederken, eşim yani oğluşumun biricik ve sadık oyun arkadaşı eve gelince Kıpırcan resmen sapıtıyordu. Gün içinde ben Kımılnaz'ı emzirir ve uyuturken tek başına kalması ve oyalanmasına, Kımılnaz uyurken sessiz olmasına, ben katı gıda yemeye başlamış olan Kımılnaz'a yemek yedirirken onun kendi başına yemek yemesine ve tekrar odasında tek başına yatmasına alıştırma çalışmaları ile günler geçip gidiyordu.

Değişik huysuzluklar ve yine Kımılnaz'n kafasına olan garip saplantısı hariç aslında Kıpırcan inanılmaz şefkatli ve sorumluluk sahibi bir abi. Hep öyleydi, hala öyle. Dikkat etmediğini düşündüğüm bir anda "anneeee, Kımılnaz ufak oyuncağı ağzına sokuyor" diye beni uyarır, veya "onu eline alma kızım, tehlikeli" (bizi taklit ediyor) diye elinden hakikaten ona zarar verebilecek birşeyi alır. Bazen başka odaya gidecek olsam, (eşref saati gelmemiş olması kaydıyla) "kardeşine dikkat et" veya "elindeki oyuncaktan sıkılır da vızıldarsa başka oyuncak ver" diye rica edersem, kardeşine güzel güzel bakar.

Kımılnaz'a hamile kalmadan evvel ve hamileyken Kıpırcan minik bebeklerle hiç ilgilenmezken kardeşinin doğumunda sonra artık arkadaşlarımın bebeklerini kucağına almak, okşamak ve seyretmek istiyor.

Eylül geldiğinde, Kıpırcan yuvaya başladı. İkinci haftada isteyerek ve üzülmeden okuluna gitmeye alıştı. Havalar güzelken okuldan çıkınca iki saat parkta birikmiş enerjimizi atıp eve gelip önce Kımılnaz'ı sonra Kıpırcan'ı uyutuyordum. Uyandığında zaten eşim gelmiş oluyordu ve rahat bir düzenimiz vardı. Kışın gelmesi ve de üstüne oyun odalarını su basınca oyuncakla beraber salon ve yemek odasına taşınmamız ile bu düzen bozuldu. İlk başta az oyuncak taşımama rağmen, Kıpırcan sağolsun, oyuncaklar yavaş yavaş her köşede öbek öbek kutularda yarı toplu yarı dağınık halde salon ve yemek odasını işgal ettiler.

Bu arada malum 7.5-8 ayına gelen Kımılnaz hanım kımıl kımıl kımıldanmaya yavaştan oyuncaklara ortak olmaya, ortama el atmaya başladı. En sevdiği şey kutulardaki oyuncakları boşaltıp ortalığı dağıtmak oldu. Kıpırcan'ın okulda başka çocuklarla olmasının ve oyuncakları paylaşmasının da bu süreçte faydası olduğunu gördüm. Ancak ne kadar olsa onun için okuldaki oyuncaklar ortak oyuncak, ama evdeki oyuncaklar kendi oyuncakları idi.

Ne zaman bir problem çıksa hep oyuncak kökenli oldu.
- Kımılnaz benim oyuncağımı aldı.
- O benim, ver onu.
- Kımılnaz elindekini vermek istemez, basar şirret çığlığı. Kıpırcan'ı ikna ederim, Kımılcan elinde az evvel vermemek için kulaklarımı patlattığı oyuncağı bir kenara bırakıp abisinin elindekini almak ister.

Allah'tan Kıpırcan çekip itme dışında kardeşine hiç vurmaya yeltenmedi. Çok nadir de olsa vurmaya varan sinir patlamalarını ya biz karşıladık ya da duvar veya sandalye. 3.5 yaşında bir erkek çocuğu ile 9 aylık daha yeni emeklemeyi keşfetmiş bebeğin beraber oynama imkansızlığı o dönemde beni bayağı zorladı.

Son dönemde beraber oynama konusunda epey yol katettik. İkinci çocuklar abi ve ablalarıni görerek hakikaten hem fiziksel hem zihinsel oalrak daha çabuk gelişiyorlar. Ancak Kıpırcan paylaşmayı bildiği ve zaman zaman bunu uyguladığı haldee küçük olanın bunu anlamaması beni zorluyor. Abisi yalnız başına oyalanırken Kımlnaz gidip ona musallat oluyor. Bazen bakıyorum, yapılacak birşey yok. Kıpırcan taleplerinde haklı ama ufaklık hem daha o kadar laf anlamıyor hem de inatçı.

Evdeki en fazla kardeş problemlerinin oyuncaklardan çıktığına kanaat getirdim. Ozellikle geçen hafta Kımılnaz'ın 1. yaşgününden sonra hem Kımılnaz'a hem de kıskanmasın diye Kıpırcan'a gelen oyuncaklarla beraber bana kısa devre attıran oyuncak fazlalığına rağmen oyuncak paylaşamama derdi olunca yeni eski hepsini kaldırıp tamir için bodrumdaki oyun odasından boşalttığım oyuncaklarla beraber bir odaya koyup kapattım. Bunun sonunda, Kımılnaz mutfaktaki dolabını karıştırmaya ve Kıpırcan eline geçirdiği boş bir ütü spreyi şişesi ile banyoda su sıkmaya gitti. Nasreddin Hoca'nın dediği gibi "yorgan gitti, kavga bitti".

Kıpırcan'ın Kımılnaz'a şefkati, Kımılnaz'ın Kıpırcan'a hayranlığı hala bambaşka. Kıpırcan kardeşini güldürmeyi çok seviyor. Kımılnaz'da sağolsun abisinin en abuk hareketlerine gülüyor. Kıpırcan yemek yedirirken, Kımılnaz benim elimden yediğinden daha fazla yiyor. Muzurluk yaparken işbirliği yapmaya bile başladılar.

Bu bir sene de değişmeyen tek birşey var. O da Kıpırcan'ın Kımılnaz'ın kafasına olan saplantısı. Sebebini sorduğumda kafası sıcak ve saçları yumuşak diye bir açıklama yaptı ama niye kardeşi bağırdığı halde ellerini, kollarını, gövdesini ve hatta ayaklarını Kımılnaz'ın kafasına değdirmek istiyor ben hala çözemedim.

Bu yazımdan hiçbirşey almamış olabilirsiniz. Hikaye gibi yazdım. Giriş oldu, gelişme devam ediyor, biz de hala sonuca varamadık. Daha çook yolumuz var.

Benim bildiğim, öğrendiğim:
-Her iki kardeşin iletişimi ve etkileşimi farklıdır. Ben anne olarak bunu anlayıp ona göre davranana kadar zaten bir yıl geçti.
-İlk çocuğun kıskançlığı engellenemez. ("The Everything Parent's Guide to Raising Siblings" kitabında okumuştum sanırım. Kendinizi çocuğunuzun yerine koymaya çalışın. Eşiniz eve yeni bir kadın getirse ve de size seni de çok seviyorum onu da çok seviyorum, senin için en iyisi bu duruma alışmak dese ne hissederseniz çocuğunuz da onu hisseder diyordu. Kıpırcan aslında çok makul bir çocuk demek ki.)
-Hala ikilemde kaldığım nokta: Kıpırcan daha 3.5 yaşında ufacık bir çocuk. Ama işine gelen her bir haltı anlıyor. Yine de hala küçük bir çocuk. Bazen hak veriyorum, kızıyorum, bazen üzülüyorum....
-Fazla oyuncak evdeki bütün kotülüklerin anasıdır. Özellikle çok çocuklu evlerde.
-Anneler küçük çocukla ilgilenirken büyük olan(lar)a ayırdıkları vakti azaltmamaya dikkat etmeli. Özellikle evde sorumlulukları paylaşabilecek biri varsa.
-Kardeşler arası adil olmak ve hakemlik yapmak çok zor. Özellikle ufak olan daha pek laf anlamaz ve dinlemezken.
-İyi ki ikinci çocuğu yapmışım. Onların birbirlerine kedi gibi süründükleri, Kıpırcan'ın kardeşini kendisine zarar vermesin diye merdivenden uzaklaştırdığı, o gülsün diye şaklabanlık yapıp Kımılnaz'ın gülmekten katıldığı, kızsam da muzurluk yapmak için birbirlerini gaza getirdikleri zamanlarda alıp ikisini de içime sokasım geliyor. O anları alıp, dondurup, sonrada çıkarmak üzere derin dondurucuya atasım var.

Kardeşlerde paylaşma ve kıskançlık - Bölüm 1 - İlk 6 ay

Bu konu biraz subjektif olacak. Son bir senede Kımılnaz aramıza katıldığından beri yaşadıklarımızı, Kıpırcan'da gözlemlediklerimizi, bizim ve Kımılnaz'ın tepkilerini doğru ve yanlışları ile paylaşacağım. Hiçbir aile ve hiçbir çocuk birbirinin aynı olmayacağı için bu işin doğrusu şudur da diyemiyorum. Zaten okurken bazı yerde yanlış yaptığımızı, el yordamı ile yönümüzü bulmaya çalıştığımızı göreceksiniz.


Kardeşe (ikinci bebeğe) hazırlık yazımda Kıpırcan'ı kardeşinin gelişine hazırlamak için neler yaptığımızı yazmış, Kımılnaz ile tanışma yazımda ise ilk günlerde Kıpırcan'ın Kımılnaz'a olan tepki ve ilgisinden kısaca bahsetmiştim. Kımılnaz aramıza ilk katıldığında, onun abisine hediyeler getirdiğini, Kıpırcan'ın bu yeni kardeşe fazla dikkat etmediğini paylaşmıştım.

Hamileliğimde karnımın büyüyüp de Kıpırcan ile koşmam mümkün olmadığı andan itibaren eşim Kıpırcan'ın en iyi oyun arkadaşı oldu. Kımılnaz ilk hastaneden geldiğinde bir hafta izin aldı ve sadece Kıpırcan ile ilgilendi. Annem de bana ve evi çekip çevirmeye yardım ediyordu. Açıkçası Kıpırcan halinden çok memnundu. Bütün gün babası ile oynuyordu daha ne isterdi ki?

Eşim işe geri dönünce gün içi ben ve annem Kıpırcan ve Kımılnaz'ı paylaşmaya başladık. Eşim işten gelince yine tamamen Kıpırcan ile ilgileniyordu. Sanırım ilk hatamız burada oldu. Ben Kıpırcan ile ilgilenen var diye ona ayırdığım vakti azalttım. Bu da ilişkimiz açısından pek iyi olmadı. Hala da toparlayabilmiş değilim.

İlk aylarda Kıpırcan Kımılnaz'ı çok fazla önemsemiyordu. Ağlarken rahatsız oluyordu ancak sadece yiyip içip uyuyan bir bebeğin ona pek bir etkisi yoktu. Bunun dışında ona karşı herhangi bir sürekli agresiflik çekememezlik göstermedi. Kımılnaz'ın kış bebeği olması dolayısı ile neredeyse tamamen eve tıkılıp kalmıştık. İkinci ayın ortalarında hem yetişkinler hem çocuklar isyan etti ve ev dışındaki kapalı mekanlarda vakit geçirmeye başladık. Kıpırcan yine halinden memnundu. Devamlı onunla ilgilenen biri vardı. Geziyordu, tozuyordu.

Üçüncü ayın sonunda ben işe geri döndüm. Bu sefer işten geri kalan kısıtlı vakti Kıpırcan ve Kımılnaz arasında bölmek gerekiyordu ve Kıpırcan'a çok az vaktim kalıyordu. Kımılnaz büyümüştü. Oyun odasında o göbek üstünde etrafına bakınırken biz Kıpırcan'la oyun oynayabiliyorduk. İkisi arasındaki iletişim hala en az düzeydeydi. Çalışmaya devam ettiğim üç ay boyunca başarısızlıkla sonuçlanan bir tuvalet eğitimi denemesi yaptık. Kıpırcan Kımılnaz'ın evdeki varlığını daha da hissettiğini belli ediyordu. Her ihtimale karşı ikisini tek başlarına hiç yalnız bırakmıyorduk.

Arada Kıpırcan kardeşine sarılmak, sevmek, okşamak istiyordu. Biraz bizi taklit ediyor gibiydi. Bazen sahiplendiği oluyordu. Tek problem kafasıyla ilgili saplantısı idi. Ellerini, yanaklarını ve ayaklarını değil de devamlı kafasının tepesini avucu ile patpatlayarak seviyordu. Bunu yapmasını pek istemiyor veya yumuşak yapmasını tembihliyorduk ama hiçbir şekilde sözümüzü dinlemediği tek şey olduysa o da buydu. Bazen parmağıyla didikliyordu. Birkaç kere seviyorum ayağına şıkıştırdığını farkettik. Belli bir zamanı olmuyordu bunların o yüzden devamlı tetikteydik.

Havalar düzeldi. Daha fazla dışarı çıkmaya başladık. Tek bebek arabası ile devam ediyorduk. Kıpırcan normalde yürür veya koşar. Zaten çoktandır arabada oturarak hiç dolaşmıyordu. Kardeşini "onun arabasında" oturur görünce bazen bebek arabasına illa ben oturacağım diye tutturuyordu. Bazen Kımılnaz gibi kucağa çıkmak istiyordu. Benden süt emmek, biberondan içmek veya emeklemek gibi davranışlar çok nadir olsa da bir veya birkaç kere oldu ama çok üstünde durmadık. Bütün bu "bebekleşmelere" izin verebileceğimiz yere kadar izin verdik.

Kımılnaz bu arada oldukça hareketlenmiş, Kıpırcan'ın eski oyuncakları ile oynamaya başlamıştı. Her eski oyuncak ilk defa ortaya çıktığında illaki önce Kıpırcan onunla oynamak istiyordu. Biz de hevesi geçene kadar müsade ediyorduk. Kımılnaz çok farkında değildi nasıl olsa. İşi bitince getirip usulca kardeşine veriyordu. Bir huysuzluğu olursa direk kardeşine değil bize oluyordu. Genelde bu tepkiler bizim ona olan ilgimizin Kımılnaz veya ev işleri ile ilgilenmemizden dolayı azaldığı zamanlara denk geliyordu. Genelde hatırımda kalan bu üç ayın da sakin, nispeten iki kardeş arasında iletişimin kısıtlı geçtiği oldu.

Giyinme Alıştırma Oyuncakları

Kıpırcan'a hem parmakları gelişsin hem de ayakkabı bağı bağlama, düğme ilikleyip açma, çıtçıt açıp kapama gibi giyinmeye ve soyunmaya yardımcı olacak kabiliyetleri alıştırma yapması için üç materyal hazırladım.

1. Ayakkabı bağları

Bunu eski bir ayakkabı kutusunun tersine daha önce kullanılmamış ama evde bulunan eski bebek patiklerini dikerek yaptık. Diktim çünkü Kımılnaz eline geçeni çekiştiriyor. Sadece uhulasam tutmayabilirdi. Siz bir kartona ayakkabı resmi çizip delikler açıp temiz ayakkabı bağcığı geçirerek de yapabilirsiniz. Tek yerine iki patik koymamın sebebi bir yanda ben gösterirken bir yanda onun kendisinin yapması. Ayakkabı kutusunu beraber yaptık. Kenarlarına kendisi benim kestiğim ayakizlerini yapıştırdı.

2. Düğme ilikleme

Küçülmüş ve Kımılnaz'ın da giymeyeceğini düşündüğüm gömleği gövde şeklinde kestiğim karton kutuya iliştirdim. Dışarısı karbuz olmasa kare şeklinde kasnak veya çerçeve de bakabilirdim. Benim için önemli olan gergin durması ve ağırlık vermesi.



3. Çıtçıtlama

Bu ağı çıtçıtlı pantolonlar özellikle de kış için kalın kumaştan yapılanlar bir moda hatası. Çıtçıt aralarından bütün soğuk giriyor. Neyseki biz evde böyle hataları yeniden kullanıma sokabiliyoruz. Daha evvel başka bir pantolonu, hakikaten kumaşı çok kaliteli olduğu için atmayıp boydan boya ağını dikmiştim makina ile. Pantolon öyle boşta.

********************
4. Fermuar

Ben fermuarlı materyal yapmadım ama gömlek veya çıtçıta benzeyen eski fermuarlı sweatshirt veya mont kullanarak alıştrma oyuncağı yapabilirsiniz. Kıpırcan her sabah paltosu ile alıştırma yapıyor ve fermuarı (üşenmezse) kendi takıp çekebiliyor.

5. Kemer

Kıpırcan kemer kullanmadığı için şimdilik bunu pas geçtim ama ileride yapmayı planlıyorum.

Bebek ve çocuklara ev kazalarına karşı kendilerini korumayı öğretmek

Evdeki görünmez kazalardan korkmayın! Tedbirinizi alın... ve Ev kazalarına karşı bebeğinizin güvenliği için basit ama hayati kurallar yazısında ebeveynler olarak çocuklarımızı evdeki tehlikelere ve olası kazalara karşı korumak için almamız gereken önlemleri yazmıştım.

Çocuklarımız doğduktan sonra bedensel ve zihinsel gelişimleri dahilinde çocuklarımıza kendilerini bu tarz tehlikelere karşı korumayı da öğretebiliriz. Benim evde hem Kıpırcan'a uyguladıklarımız hem de şimdi Kımılnaz'a öğrettiklerimi paylaşmak istiyorum.

Kanepe ve yatağa çıkıp inmeyi öğretmek

Bebekler emeklemeye başladıkları zaman evde tedbirleri almaya başlamak lazım. Tutunarak kalkmaya başladıkları zaman ise hem onlara destek olmak hem de bazı kabiliyletleri öğrenmeleride yol göstermenin faydası oluyor. Özellikle de kanepe ve yatağa tırmanma ve inme.

Öncelikle tutunarak ayağa kalktıklarında nasıl kendileri yavaşça geri bırakıp oturacaklarını bilemezler. Özellikle bu yüzden yataklarında parmaklıklara tutunup kalkan ve geri oturamayan bebeklerinizi ağlarken bulabilirsiniz. Onlara elinizle yardım ederek ve konuşarak anlatarak bunu gösterebilirsiniz.

Yatağa veya kanepeye tırmanmak bebekler için hareketlenmiş bebekler için çocuk oyuncağıdır ama geri nasıl inileceğini bilmezlerse biz anneler iki dakika bile gözümüzü üstlerinden ayıramayacak duruma geliriz. Bu yüzden bebeğinize tırmandıktan sonra elinizle poposunu çevirip, ayaklarını kenara getirmesini ve sonra ayaklarını aşağı sarkıtarak geri geri emeklemesini gösteriniz. İki üç defa gösterdikten sonra nasıl çocuk anlayıp uyguladıklarını görünce şaşıracaksınız.

Merdiven çıkma ve inmeyi öğretmek

Evinizde merdiven varsa ve gözünüz çocupunuzun üzerinde olamıyorsa merdiven başlarına çit takmak en iyisi. Bir taraftan da çocuğu çok da kısıtlamak da lazım. Kıpırcan ufakken oturduğumuz evde merdiven yoktu ama bu evde merdiven olduğu için ve de merdiven çocukları n oyun alanı olması potansiyeline sahip olduğu için ben Kımılnaz'ın benimle inip çıkmasına izin veriyorum. Günde 5-6 kere çıkıyor. "lk başta emekleyerek çıkıyorlar malum. İnmesini de öğrettim.

Merdivenden inmek için iki yöntem var. Biri popo üstü, diğeri göbek üstü. Ufak bebekleri için göbek üstü ilk başlarda daha kolay. İl başta otururken bacakları iki alt basamağa yetişmiyor çünkü. Sonra popo popo da inebilirler. Önemli olan yine bebeğinize sizin göstermeniz. Göbek üstü aynen kanepeden iner gibi iniliyor. Önce ayakları sarkıtıyorlar, ayaklar bir alttaki basamağa değince gövdeyi de sürüklüyorlar. Göbek üstü inmeye alışan bebekler, sonraları çok hızlı göbekleri üzerinde kayarak inebiliyorlar. Daha çocuğum yokken böyle merdivenden inen bir arkadaşımın çocuğunu ilk gördüğümde çocuk düşüyor diye çığlığı basmıştım. Ama işinin ehli çocuklar çok kontrollü oluyorlar.

Yürümeye başladıklarında ve boyları yettiklerinde kenarda trabzanlara tutunarak yetişkinler gibi ayaklarını ata ata inip çıkmayı öğrenebilirler.

Ör Açalya'nın oğluşu Dantoş daha 1 yaşına gelmeden merdivenden inerken - 3. Video

Sıcak tehlike alanlarını öğretmek

Türk aileleri olarak çay ve kahve alışkanlıkları olan insanlarız. Evde devamlı yemek pişer, ocak açıktır. Bebekler ve çocuklar da bizi taklit etmeye meraklı olduklarından yaptıklarımızın aynısını yapmak isterler. Onlara uzaktan "Sıcak o, elleme" demek yerine sıcak ve soğuğu erkenden tanıtmakta fayda var.

Öncelikle evde çocuğunuzun devamlı gördüğü sıcak ve soğuklarla başlayın. Çay bardağı, kahve bardağı, ocak, cezve, tencere, ısıtıcı, kalorifer gibi sıcak olan nesnelere oyun dahilinde ellerini yaklaştırın. Bunu oyun gibi yapmanız çok önemli. Sıcak kelimesini vurgularken işaret dilinde sıcak kelimesini de gösterebilirsiniz. Böylece bebeğiniz yemek veya içeceği rahatsız edecek derecede sıcak olduğunda size bunu ifade edebilir. Biz evde sıcak kelimesi için bu işaret dilini kullanmak yerine "üff üfff" diyerek anlaşıyoruz.

Benim şimdilik aklıma gelenler bunlar. Sizin evde öğrettikleriniz varsa, yorumlar kısmında paylaşırsanız sevinirim.

Giyinme soyunma kabiliyetini geliştirme

Kıpırcan 3.5 yaşında ve de yuvaya gidiyor. Günlük yaşamda birçok şeyi kendi kendine yapabilecek kabiliyete sahip. Fakat bazen bizim işin kolayına kaçmamız, bazen de onun birşeyi mükemmel bir şekilde yapamadan uygulamak istememesi (karakteri böyle) veya hata yaparım (dökerim, saçarım vs) diye her zaman kendi kendine iş görmüyor. Her işlemde (yemek yemek, üstünü giymek, etrafı toplamak gibi) ilk başta yakınarak bizi deniyor. Küçük Emrah'tan daha acıklı bir ses tonu ile "Annee sen giydiiiir", "Baba sen yedir" deyişi var. Kaşları da kaldırıyor, görseniz acırsınız.

Bir süre önce okuduğum Montessori from the Start (Başlangıçtan itibaren Montessori) kitabında kendi kendine yetebilme kabiliyetlerini çocuklara öğretme ve uygulatmada faydalı olabilecek bazı güzel fikirleri uygulamaya başladıktan sonra bu inadı biraz daha kırdık sayılır. Hala dönem dönem herşeyi kendi yapma, dönem dönem herşeyi bize yaptırma şeklinde dalgalanmalar oluyor. Mesela bir dönem araba koltuğunda emniyet kemerini kendi takar açardı. Bu aralar yapmıyor. Biz de kemer takılmadan yola çıkamadığımız için kendimiz takıyoruz.

Kitaptan kendi kendine giyinmek üzerine bazı güzel yöntemler.

1. Öncelikle tüm aktivitelerde ve öğretimde olduğu gibi tanıtırken/anlatırken hareketler veya yapılacaklar küçük küçük adımlara bölünüyor. Elbiseleri önüne koyup bizim onu giydirirken gördüğü veya biz giyinirken gözlediği şekilde hemen giyinmesini beklemek doğru olmayabiliyor.

2. İkinci olarak yine aktiviteleri tanıtırken olduğu gibi kıyafetleri de giyme sırasına göre solda sağa doğru dizerek koyup bırakmak gerekiyor.

Uygulamada herşeyi giyecek bir çocuk için soldan sağa kilot, atlet, t-shirt, pantolon, süveter ve çoraplar şeklinde dizmek çocuğun adımlarını görmesi açısından rahatlık sağlıyor.

Siz çocuğunuzu giydirirken küçük adımlarla her adımı tek tek telaffuz etmelisiniz.

**************
Önce yere otur
Şimdi kilodun sağ deliğine sağ ayağını sok
Şimdi sol deliğe sol ayağı sok
Şimdi kalk yanlardan yukarı çek
Arkası takıldıysa arkasını da lastiğinden çek
**************
Atletinin önü burası. Önü yere gelecek şekilde koy.
Şimdi yanlardan tut, kafanı delikten sok.
Şimdi altını kaldır sağ kolunu delikten sok
Şimdi sol kolunu delikten sok
**************

Bütün giyecekleri (çorap dahil) böyle her adımı tek tek ve de standard şekilde anlatarak giydirdikten bir süre sonra kendi giymesine teşvik ederek sadece gerekli yerlerde yardım etmek için yanında bulunursunuz. Eğer bir adım yanlış veya eksik giderse, "Dur öyle değil böyle" demek yerine ya "Ben yardım edeyim" veya "şimdi sıra bende, sonra senin sıran gelince devam edeceksin." diye yardım önerebilirsiniz.

18 aylıktan itibaren çocuğunuzu kendi kendine giyinmeye teşvik edebilirsiniz ve nasıl giyinileceğini gösterebilirsiniz.

Gömlek düğmeleri, fermuarlar, çıtçıtlar ve de ayakkabı bağcıkları da bol pratik gerektiren parçalar. Bunları evde oyun yerine kullanabilirsiniz.

BEO - Meslekler

Meslekler konusunda aktivite üretmek benim açımdan çok kolay, her iki yaş grubunda çocuğum için de eğlenceli oldu.

1. GÜN: Manav

Bizde oyun alanı olaka da kullanılabilen bir güvenlik çiti var. 6 kenar. Dördü şu anda TV setinin etrafını Kımılnaz'dan kolluyor. İkisi boşta. Ne iş olsa yapıyorlar. Kış uykusuna hazırlanan hayvanlar haftasında çadır yapıp ayı inine girecektik. Kıpırcan vazgeçti. Yan koyup fast-food restoran yaptı. Babasına yemek sattı.

Bu çitlerden bu hafta ilk gün manav yaptık. Tahta meyve ve sebzelerimizin yanı sıra buzdolabından taze meyve ve sebze aldık. Kırtasıye tepsisine benzeyen bir tepsiyi de para kasası yaptık. Kıpırcan manav oldu. Ben ve babası müşteri.


Kımılnaz'a gerçekleri ile meyve ve sebzelerden bir kısmını tanıttık. Kutulara koyduk çıkardık.

2. GÜN: Tamirci, boyacı, usta

Kıpırcan her iş gören ve herşey olabilen çitin yani binanın orasını burasını tamir etti. Halihazırda tamir aleti oyuncak takımı vardı ve boya için evdeki boya fırçalarını kullandı. Ancak bazı işler için farklı ve basit alet veya oyuncakları hayalgücü ile gerçek aletmiş gibi kullanmasına teşvik ettim.

3. GÜN: Veteriner


Kıpırcan ile hayvanlarımızdan rahatsız olanlarını tedavi ettik. Evdeki ateşölçer ve yara bantları dışında yine elimize geçen ıvır zıvırı steteskop, kulağa bakmak için kullanılan fener, şurup, ilaç yaptık. Değişik rahatsızlıklar ve tedaviler uydurduk. Hayvanları temizledik, tüylüleri taradık.

Kımılnaz'a hayvanları gösterdik. Kıpırcan hangi hayvanın ne ses çıkardığını Kımılnaz'a söyledi. Resimli kitaplarımızdaki hayvanlarla peluş hayvanlarımızı eşleştirdik.

4. GÜN: Araba tamircisi

Kıpırcan için eğlenceli bir gün oldu. Arabaların yağlarını değiştirdik. Tekerleklerini şişirdik, silecek sularını doldurduk, çarpılan kaportalarını düzelttik vs. vs.

Kımılnaz ile arabaları büyükten küçüğe dizmeye çalıştık. Kımılnaz da arabalar ile oynamaya bayılıyor. Alıp abisi gibi yerde götürmeyi seviyor.

Bu konuyu kim seçtiyse teşekkür ediyorum. Biz bir haftada dört meslek seçtik. Hergün için bir meslek seçilse çok değişik oyunların ilham kaynağı olabilir. Bir gün astronot (uzay ve gezegenler vs), bir gün göz doktoru (harfler ve şekiller), bir gün ressam vb.

Kıpırcan için daha çok taklit (pretend play) tarzı oyunları tercih ettiğimi farkettim. Kımılnaz için de tanıtma, isimleri tekrar etme, dizme, eşleştirme gibi aktiviteleri tercih ediyorum.

Anneliğin "Sır"rı

Aslında bilmediğimiz birşey değil bu "Sır" (bkz. The Secret). Uzun zamandır, bu hafta olduğu kadar yüzüme çarpmamıştı bu gerçek.

*Ne kadar uykusuz olursam, o kadar tahammülsüz oluyorum.

**Ne kadar tahammülsüz olursam çocuklar da o kadar "yaramaz" (söz dinlemez ve uyumsuz)oluyorlar.

***Ne kadar "yaramaz" olurlarsa o kadar kontrolü kaybediyorum.

****Ne kadar kontrolü kaybedersem o kadar zıvanadan çıkıyorlar ve de hepimiz mutsuz bir şekilde yokuş aşağı yuvarlanıyoruz.

*Ne kadar uykusuz olursam, o kadar hazırlıksız oluyorum.

**Ne kadar hazırlıksız olursam ben ve çocuklar ne yapacağımızı bilemeden birbirimizin yüzüne bakıyoruz. Hele ki dışarı seyrek çıktığımız bu kış mevsiminde.

***Ne kadar boş kalırlarsa çocuklar o kadar birbirlerini yiyorlar ve ben kontrolü kaybediyorum.

****Ben kontrolü kaybettikçe daha tahammülsüz ve de mutsuz oluyorum.

Bu hafta böyle garip, amaçsız ve resmen başıboş geçti. Haftasonuna doğru eşim biraz daha destek çıktı. Ben uykumu aldıkça toparladım, kendime geldim, dolayısı ile çocuklar kendine geldi. Hala tam düzenimizi yakalayabilmiş değiliz. Şu tamir ve inşaat işleri biter de oyun odamıza ve düzenimize geri kavuşursak hepimiz çok daha mutlu olacağız.

Yine de çocukların sakinliğinin ve uyumluluğunun annenin (ve babanın) sakinliği ve (günlük düzeni devam ettirmek için) hazırlıklı olmasından geldiğini bu kadar bariz görmek ve hissetmek enteresandı.

Doğumgünü Sofrası - Kımılnaz 1

Bebişim, güneş yüzlüm, zilli kızım, Kımılnaz'ım 1 yaşında.

Sevgili arkadaşım tarafından hazırlanan enfes pasta.

Mmmmm!

Diğer ikramlar: Hazır kek, hazır beze (Meringue), pilaki, ıspanaklı peynirli börek, en sağda kocacığımın mercimek köfteleri, cips ve çukulatalı kukiler; patatesli sigara börekleri çıkmamış

BEO - Evimizin Odaları

Herkese "yaşgünü"!!! mesajları için çok teşekkür ediyorum.

Moonie'ciğime de buradan mutlu bir yaşgünü diliyorum. Bugün kendisinin doğumgünü. Nice mutlu yıllara Moonshine!

Gecikmiş olarak BEÖ yazılarımızı ekliyorum. Bir önceki haftanın konusu "Evimizin Odaları" idi.

Ben o hafta çok ön hazırlık yapamadığımdan oyunlar biraz daha anlık ve kafadan atma oldu.

Kıpırcan'a hareketlerle odaları anlattım. O da hangi oda olduğunu tahmin etti. Aynı şeyi onun yapmasını anlatmaya çalıştım ama yaparken konuşmadan ve neyi anlatmaya çalıştığını söylemeden yapmasını anlatamadım. Komik oldu yine de.

Kara tahtasında kare, dikdörtgen, üçgen ve dairelerden ev ve odalarını çizdik. Bu oldukça oyaladı bizi. Hem de çizmeyi çalışmış olduk. Fotoğraf çekmek istiyorum ama çok dikkati dağılıyor. Fotoğraf makinasını alıp kendi çekmek için yaptığı işi bırakıyor. O yüzden fotoğraflayamadım. Belki tekrarladığımız bir gün çeker, yazıya eklerim.


Kımılmaz'ı alıp odalarımızı dolaştım. Tek tek odaları, içindekileri ve odanın ne için olduğunu anlattım. Bazen evde tek başımızayken farklı ne anlatsam, nelerden bahsetsem tıkanıp kalıyorum. Uzun süredir de evimizi anlatmamıştım. İyi oldu.

Kımılnaz'a ayrıca bir animasyon yaratmaya gerek yok bu konu ile ilgili zaten. Kendisi bütün odalara girip dolapları açıp içlerini kurcalamayı günlük iş edindi. Kendisi fotoda mutfakta güvenli hale getirilmiş dolabın içeriğini boşaltmakla meşgul.

Tarihte bugün

3 sene evvel "Başlangıçlar Güzeldir" diyerek bu bloga yazmaya başlamıştım. O zaman aklımda olan annemin bütün gün çalışırken bir taraftan bizi çekip çevirmek, öbür taraftan evin yemek, temizlik işlerini halletmek için yaptığı pratik çözümleri paylaşmaktı. Sonra kendim çalışırken bebek ve anne bakımı ve ev işleri ile ilgili öğrendiğim veya kendi yaptığım şeyleri paylaşmaya başladım.

Bu üç senede 242 yazı yazdım, paylaştım. 2 blogum daha (Haftanın Menüsü ve Kıpırcan'ın Öyküleri) oldu. Bir çok anne ve anne adayı ile tanıştım, konuştum, yazıştım. Başka bloglardan birçok şey öğrendim.

Bu üç senede oğluş büyüdü. 5 gün evvel 3.5 yaşını bitirdi. Kızımız oldu. O da 5 gün sonra 1. yaşını bitirecek. Maaşlı işimden ayrıldım. Tam gün anne çalışanı oldum.

Bu üç sene göz açıp kapayıncaya kadar geçmiş. İki çocukla eminim bundan sonrası daha da hızlı geçecek. Çocuklarla hayatımızı nasıl pratik ve dolu dolu hale getirebiliriz, konu bu olduğu sürece yazacak yazı konusu bulmakta sıkıntı çekmeyeceğim kesin.

Bütün bunları benimle paylaştığınız için çok teşekkür ederim.