Kendimi ne zannetiysem!!!

Dün akşam çook uzun zaman sonra ilk defa TV seyrettim. Oturup kendim açtığımdan değil. Akşam evden çıkarken anneannem için açmıştım. Geldiğimizde hala açıktı ve enteresan bir program vardı. Kapamak yerine oturup seyrettim. Seyrettim de kendi kendime "pratik oldum ben" diyorum diye utandım valla.

İlk program önce ikiz, 3 sene sonra altız sahibi olmus gencecik bir çiftin hikayesi idi. Gosselin ailesi Şu anda 6 yaşın altında 8 çocukları var. Hepsi birbirinden şirin. Tabi anne Kate evde inanılmaz bir düzen oturtmuş. Kesinlikle hazır yemek yenmiyor. Kolaya da kaçmak yok, hep ev yapımı ve mümkün olduğunca organik. İnsan annenin dağılmış olmasını bekler değil mi Allah dağına göre kar veriyor demek. Kate hala çok hoştu. Bir tek 6 bebek taşımaktan karnı yamulmuş. Onu da hayırsever bir plastik cerrah adam etti. İnsan öyle ekrandan tabi çook küçük bir kısmını görüyor onların günlük hayatının.

İkincisi de TV de üçüncü programlarını yapan 16 (bu aralar 17. geliyormuş) çocuklu bir ailenin kendi evlerini yapmasını anlatan program. Daha evvel bu aile ile ilgili diğer programları da görmüştüm. Anne 38 yaşlarında olsa gerek. Duggar ailesinin en büyüğü 18 yaşında 16 çocukları var. 2 çift ikiz, gerisi tekil. Sistematiklik ve pratiklik konusunda tabi bu ailenin üstüne yok. İş ne kadar çoksa iş yapacak kuvvetler de o kadar çok. Herkesin evde bir vazifesi var. Bir de her büyük çocuğun sorumlu olduğu küçük bir çocuk var. Ama hani "ben sana göz kulak olayım" bab'ında değil. Bebek memeden kesildikten sonra abla veya ağabey tarafından büyütülmek üzere ona teslim ediliyor. Bu durumda anneye sadece ekip yönetimi ve hamile kalıp çocuk doğurmak kalıyor. Anne bir tek en küçük bebeğe bakıyor. Büyük çocuklarına ne kadar annelik yapıyor orası şaibeli. Çocuklar evde anneleri tarafından okutuluyor. Yani anne hem yönetici, hem öğretmen. Çocuklarına randevu sistemi ile tek tek vakit ayırıyor. Dün seyrettiğim program baba tarafından tasarlanmış 7,000 sq.ft. evin sadece aile fertleri tarafından yapılmasını anlatıyordu. En sonlarda artık yardım aldılar ama ilk üç sene sadece bir tanıdıklarının testeği ile kendileri öğrenip kız erkek 8 yaşından büyük tüm çocukların çalışması ile evi inşa etmişler. Aynı bizim tarımsal yerleşim yerlerindeki tarlaya işçi mantığında çok çocuk doğuran aileler gibi. Yani kısaca evdeki düzen oha dedirtsede 17 çocuk sahibi olmak ne anne ne de çocuklar açısından çok takdir ettiğim bir durum değil. O çocuklara kimse sormuyor günde "10 makina çamaşır yıkamayı tercih eder miydin?" (kızlardan birinin vazifesi) veya "10 yaşında, 2 yaşında bir bebeğe bakmak ister misin?" diye.

Neyse tek çocukla kendimi birşey zanneden ben şöyle bir boyumun ölçüsünü almış oldum.

Emzirme 3 – Doğru emzirmenin ipuçları

Doğumdan sonraki ilk günlerde emzirmek zor zenaat. "Oohh! dayıyorsun memeyi cuk cuk emiyor." gibi gösterilen resim aslında öyle değil. Kimseyi korkutmadan ilk aydan sonra bu iste uzman olacağınızı söyleyip rahatlatayım. Ama ilk başlarken doğru emzirmek için birçok noktaya dikkat etmek lazım.
1. Bebeğin meme ucunu doğru kavraması (latch-on)
Bunu yine hastanede birinin size göstermesi çok iyi olur. Siz emzirmeyi ne kadar az biliyorsanız, bebeğiniz de emmeyi o kadar biliyor. Karşılıklı iki çömez en hayati işi beraber öğrenmeye çalışırken kafa göz yarılıyor. En önemli, nokta bebeğin ağzını iyice açtıktan sonra meme etrafındaki areolanın mümkün olduğunca hepsini kavraması. Bebisiniz çok ufakken bu mümkün olmayabilir. Ama olabildiğince çok geniş meme başını kavraması ve doğru kavrama:
a. annenin acısının en aza inmesi
b. bebeğin sütü rahat ve bolca emebilmesi için en önemli etkendir.

Bebeğin emiş gücü çok çok çok ama çok kuvvetlidir. Eğer meme uçlarınız koparcasına açıyorsa ve bu 10 gün sonunda geçmemişse bebeğin memeyi kavrayışında bir problem var demektir. Ağzının ucuyla memeyi tutan bebeğin emiş gücü canınızı doğum sancısından daha fazla yakabilir.

Bebeğin meme ucunu doğru kavraması için sırasıyla:
1. Bebeğinizin karnı acıktığında ağzını memeye yaklaştırın. Gerekiyorsa meme ucunu ağız kenarına veya burna sürün
2. Bir elinizle bebeği ve kafasını kontrol ederken diğer elinizle meme ucunuzu tutun; gerekiyorsa bastırarak tutun
3. Bebeğiniz ağzını iyice kocaman açtığında bir kolunuzla kontrol ettiğiniz kafasını göğsünüze hızla yaklaştırarak öbür elinizdeki meme ucunu ağzına sokun.

Bu konuda internetten video seyredip bilgilenebilirsiniz.

İlk başlarda bu işi bebeğin kabiliyetine bırakmak yerine sizin bu birleşmeyi kontrol etmeniz, emzirmenin acılı olmaması açısından çok mühim. Bu yukarıda yazdıklarım aklınızda bulunsun ama tekrar yazayım bebek kucağınızdayken muhtemelen bunları unutacaksınız. İllaki orada birine danışmanızı tekrar tavsiye ederim.

2. Bebeğin emiş gücü
Bebeğinizin sütü emip emmediğini gırtlak hareketleri ile aynı anda duymanız gereken "gluk gluk" seslerinden takip etmelisiniz. Eğer bebeğin yanakları cuk cuk oynuyor, "gluk gluk" sütün boğazdan iniş seslerini duymuyorsanız ikiniz de boşa uğraşıyorunuz veya bebeğibiz size boş emzik muamelesi yapıyor demektir. Belli bir süre sonra kaç saate bir kaç dakikada süt içerek gerekli miktarı alıp doyduğunu kavrayacaksınız.

3. Bebeği memeden çıkarma
Bebeği memeden alma işlemi küçük parmağınızı ağzının kenarı ile meme arasına sokup vakumu keserek yapılmalıdır. Vakum kesilmeden unutup da bebeğin kafasını çekmeyin. Bir kere bu hataya düşseniz de bir daha unutmazsınız zaten.

4. Bebeği memede (uyanık) tutma
Aç olan bebek "gluk gluk" sütü içecektir. Bazen bebekler sütle mayışıp memede uyuyabilir. Bebeğin yeteri kadar beslenmesi ve bir önceki yazımda anlattığım gibi süt üretminin düzenli olması açısından bebeğin uyanık kalıp bir emme seansını tamamlaması çok mühimdir. Bebeği uyanık tutma yöntemleri:

Soyarak çıplak emzirme

Yüksek sesle konuşma

Ayağının altına vurma

Yüzüne üfleme

Problemleriniz varsa için bir emzirme danışmanına başvurun. Fiziken birinin sizi görmesi, bebeği tartması, size yol göstermesi en kolay ve kesin çözümdür. Emzirme danışmanları yazıma da bakabilirsiniz.

Breastfeeding a visual guide

Emzirmek 2 – Doğumdan sonra ilk tecrübe

Her hamişin dört gözle ve merakla beklediği bir olaydır yavrusunu emzirmek. Annenin 9 ay içinde büyüttüğü hissettiği canı doğduktan sonra tekrar birbirine bağlayan bir bağdır. O duyguyu yaşamadan tarif etmenin imkan var mı emin değilim ama insan hakikaten inanılmaz büyüklük ve ululuk duygusuna kapılıyor. Annelik mi diyeyim sahiplenme mi bir yoğunluk geliyor insanın üzerine. Ufacık bir canlının size ne kadar muhtaç olduğunu görüyorsunuz.

Bebeğini emzirmenin hayali başka oluyor, tecrübesi başka oluyor. Ne kadar söyleseler de sütün geç gelmesi endişe yaratıyor. Meme uçlarının alışık olmadığı o 10 kaplan gücündeki emme gücünün yarattığı acı hatta fiziksel yaralar, bebek doydu mu doymadı mı endişeleri, bu böyle sürüp gider. Sağolsun hormonlarında desteği ile böyle borsa gibi inişli çıkışlı bir tecrübe oluyor.

Anne sütü veren, veremeyen, az veren, çok veren çeşit çeşit tecrübe var. Benim şahsi kanaatim, çok aşırı yüksek bir beklenti içine girmemek, rahat olmak, zorlukların olabileceğine ve atlatılabileceğine inanmak, her zaman bu yolculuğu daha kolaylaştırıyor. Ne kadar sabit fikirle "şunu yaparım, bunu yaparım" diye bir hazırlık ve beklenti içine girilirse hayal kırıklığı olasılığı o kadar artıyor. Esnek ve sabırlı olmak lazım.

Öncelikle ne kadar ders alırsanız alın, kitap okursanız okuyun, sağdan soldan bu gibi bloglardan okursanız okuyun, bebeğinizi elinize aldığınız anda herşey siliniyor. Bisiklete binmeyi kitap okuyarak öğrenme örneği bunun yanında hafif kalıyor. Bir kere bebeği nasıl tutacağını zaten bilemiyor insan. Sonra bebeğin memeyi kavrayışı, bebeğin glukları vs. En en büyük yardımcınız
a. hastanedeki bebek hemşireleri
b. hastanedeki emzirme uzmanları
olacak.

Doğuma girer girmez eşiniz veya ailenizden biri doğumdan sonraki ilk gün için bir emzirme uzmanından randevu alsın ve emzirme uzmanını eve gitmeden en az 1 kere görün.

Hamilelik sırasında sürmeye başlayacağınız lanolinli (Lansinoh markayı tavsiye ederim) meme kremini doğumdan sonra tekrar hemen kullanmaya başlayın. Hastane çantanızda lanolinli krem, emzirme sütyeni bulunsun. Emzirme pedine henüz gerek olmayacak.

Emzirme 1 – Mucize anne sütü

Emzirme konusunda da uyku serisi gibi okuduklarım, tecrübeli annelereden duyarak öğrendiklerim ve tecrübelerimden harmanlayarak seri olarak yazacağım. İlk olarak anne sütunun teknik özellikleri ve oluşumundan bahsetmek gerek. Biyoloji dersinde memelileri açıklar gibi başlamak istemiyorum ama doğumdan sonra mucizevi bir şekilde, doğan yavrularımızı beslememizi sağlayan sütü üreten bir vücudumuz var. Hamilelik mucize diyorsanız süt verme başka bir mucize, inanın.

Sütün üretimini sağlayan bir hormon. Doğumdan sonra estrojen ve projesteron hormonunun azalması ile vücut lactogenesis hormonlarını salgılamaya başlıyor. Tıbbi olarak süt üretimine laktasyon (lactation) denmesi buradan geliyor. Bu hormonun salgılanması doğumdan yaklaşık 48-72 saat sonra başlıyor ve meme içinde süt bezlerini harekete geçiriyor.

Doğumdan hemen sonra lactogenesis hormonu işe başlayana kadar, vücut colostrum denen proteini yüksek ama yağı az bir sıvı üretiyor. Bebeğinizi ilk besleyeceğiniz süt/sıvı budur. "İlk aşı" olarak tabir edilen colostrumda bir çok protein ve mineral mevcut. Sütten daha yoğun ve sarıca olan bu sıvı, süt kadar çok gelmese de süt gelene kadar bebeğinizi doyurur ve çok çok değerli ve önemlidir.

Süt üretiminin en basit ama en önemli noktası piyasa ekonomisi gibi ne kadar talep o kadar arzdır. Meme uçlarının stimülasyonu ve emme / pompalama beyin tarafından süt talebi olarak algılanır. Vücut o kadar hassastır ki her talep edilen süt miktarını ve talep aralıklarını kaydeder ve bir sonraki üretimi ona göre ayarlar. Bu yüzdendir ki bebeğiniz ilk doğduğunda 2 saatte bir süt üreten vücut, bebeğin ihtiyacı değiştikçe 4 saatte bir daha çok süt üretmeye veya 1-1.5 yaşlarında sadece sabah, öğle ve akşam yeteri kadar üretmeye kendini adapte edebilir. Eğer bebeğinizi 30 dakikada bir 5 dakika emziriyorsanız ona göre, 2 saatte bir 15 er dakika emziriyorsanız vücudunuz ona göre süt üretir. Sağ meme sol memeden bağımsızdır. Tek memeniz daha az öbürü daha çok süt üretebilir.

1. kısmı (foremilk) sulu ve su ihtiyacını gideren, pompaladığınızda sulandırılmış süt gibi açık beyaz görünen süttür

2. kısmı biraz daha yoğun, proteinli kısmıdır.

3. kısmı (hindmilk) ise esas kiloyu aldıran, kalorili, yağlı, yoğun kısmıdır. Bu kısmı ayrı pompalayıp buzdolabına kapta koyarsanız kabın üstünde kaymak birikir.

Bu özellik yüzünden annelerin her emzirmelerinde bir göğüsteki süt tamamen bitene kadar emzirmeleri tavsiye edilir. Özellikle bebeğiniz sütü emiyor ve kilo almıyor gibi gözüküyorsa bir ihtimal bu yağlı kısma ulaşamıyor olması olabilir. Bebeğinizin sütten yeteri kadar faydalanması için saatle, 10 dk sağdan, 10 dakika soldan emzirmek yerine, bir göğüs tamamen boşalana kadar emzirmek bebeğin besin alışı açısından çok mühimdir. Eğer bebek bir göğsü boşaltacak kadar içmiyorsa veya saatle emzirmeyi tercih ediyorsanız geri kalan sütü sağmanızı tavsiye ederim. Çünkü göğüslerin tam boşalmadığı sinyalini alan beyin, bir sonraki seansa ihtiyaç olmadığını düşünerek daha az süt üretecektir.

Sütün ana üretim maddesi vücuttaki sudur. Yani doğumdan sonra da hamileliğinizde olduğu gibi bol bol su içmeniz gerekmektedir. Sütün içine annenin yediklerinden protein, yağ ve vitamin mineraller geçer. Bu yüzden annenin alkol ve sigara alması bebeğe de alkol ve sigara içirmesine eşdeğerdir. Annenin ilaç almadan önce doktora danışması gerekir. Gerekiyorsa bir süre bebeğe sağılmış, saklanmış sütlerden veya formula ile takviye yapılıp annenin sütünün kesilmemesi için ilaç alımı sırasında sütun sağılıp atılması gerekebilir.

Making breast milk

Cesaret üzerine ve Hamile Yastığı

Kocacığım son bir aydır yatağımızı ben ve bir üçüncü yaratıkla paylaşıyor. Benim gibi sadece yüzüstü uyuyabilenleriniz hamile olduğunuzda yatakta rahat bir uyku çekmenin ne kadar zor ve zahmetli olduğunu bilirler. Ondan Kıpırcan'a hamileliğimde aldığım ve kocaman yer kaplamasına rağmen sakladığım hamilelik yastığımı tekrar çıkardım. 3-5 yastığı yerleştirip gece dönenirken dağılmaktansa, bu tek yastıkla çok rahat ediyorum. Leachco'nun Back'n Belly isimli modeli. Aynı şirketin hem hamişler hem de bebekler için çok güzel ürünleri var. Ben bu yastığı Amazon.com'dan sipariş etmiştim, eve yollamışlardı. Boyut olarak çok büyük. Dediğim gibi yatakta resmen 3. bir şahıs oluyor. Queen size yatağa kocacığım, ben ve yastık anca sığıyoruz. Kocacığım da bazen bir taraftan yavşıyor yastığa. Ama üstünden aşıp sarılamadığımız için homurdanıyor. Ben yine de tavsiye ederim bu yastığı.

Kımılnaz haberlerine yorumlarda tek bebiş anneleri hep cesaretten bahsetmişler. Kendimi birden macera insanı gibi hissettim. Neden bilmem, ikinci bebekten ziyade bana ilk bebeği yapmak daha bir cesaret gerektiren olay gibi gözükmüştü. Doktorum o zaman "evlilik boyunca, o güne kadar çocuk olmasın diye uğraşıyorsun, korunuyorsun. Sonra hadi çocuk yapalım deyince korkup tutuklaşman normal." demişti. Devamlı süregelen kemikleşmiş bir korunma hissi var. Rahat bırakamıyor insan kendini. Biri gelip "hadi ama artık, bak çocuk yapacaksınız." deyip arkamdan itse diyorsunuz.

İlk evlendiğim zaman henüz iş arıyordum. O zaman evde oturup Oprah Show seyrettiğim oluyordu. Severim Oprah'ı, hatun iyi gaz verir. Ama bir programında çekimleri 2-3 sene süren bir belgeselden parçalargösterdiler. 7-8 anneyi hamileliklerinden bebekler 2 yaşına gelene kadar takip etmişler. Nereden bulmuşlarsa hepsi de ağlanıyordu yana yakıla. Özellikle hemen doğum sonrası hepsi annelikten nefret etmiş, etrafındakilere "hiç kimse bunun böyle olduğunu söylemedi" diye nefret kusuyorlardı. Biri emzirmenin ne kadar acı olduğundan, biri uykusuzluktan bahsediyordu. O an hafif kafayla seyretmesem o programı çocuk yapmaktan vazgeçeceğim, o kadar ağır ağlamaklı, acınaklı bir durum annelerin hali. Bebeğim olduktan sonra o programda anneliği çok yanlış yansıttıklarını gördüm. En azından sadece devamlı acılar içinde şikayet edip yakınan 3-4 annenin yanına, şöyle, "çiçek, böcek; bu annelik bir harika" diyen birkaç anne daha serpiştirebilirlerdi.

Ana'nın en sevdiğim yönlerinden biri çok sakin, sabırlı ve olumlu olması ve tabi tecrübesi. Benim taştığım yerlerde bakıyorum Ana "Kıpırcan, deriiiin derin nefes al; Hımmmmpfff ooohhhh! Sakin ol." diye bacak kadar çocuğa terapi yapıyor. İşe de yarıyor işin garibi. Alt komşumuzun annesi de biraz "o öyle olmalı, bu böyle olmalı. yoksa gelemem ben"cilerden. Onun da oğlu iki yaşında. Geçen gün tam yeni kıyafet giymişken üstüne su dökmüş. Ben kapı önüne indiğimde sinirli sinirli yavrucağın üstünü siliyordu. Anne yukarı yeni takım kıyafet almaya gittiğinde Ana "kendisine oğlunun tadını çıkarmasını söylemem lazım" dedi Ana. "Yok bir daha; 2 yaş bitti mi bitti." dedi. "Etraf devamlı oyuncak dolu. Topla topla bitmiyor dağınıklık." diye ikimiz de şikayet ettiğimizde "Bir gün gelecek, şöyle etrafımda oyuncakları ile oynayan bebekler çocuklar olsa, diyeceksin ama çocukların arkadaşları ile çıkmış eve gelmemek için bahaneler arıyor olacak. Ondan tadını çıkar." diyor.

İkincide daha rahat olacağım gibi geliyor. Bir kere ilk yavruşun doğmadan önceki tecrübesizliği yok. Hem kendi bebişimden, hem başkalarının tecrübelerinden bir sürü şey öğrenmişim. Ayrıca artık etrafımda bildiğim bir destek çemberi var. Fiziksel veya sanal bir sürü aile, akraba, arkadaş eş dost; biliyorum ki bendeki yüzsüzlükle de korkmadan birçok insandan yardım isteyebilirim. Herkes ilkinde pimpirikli, daha korumacı, "aman aman"cı olup da, ikincide saldım çayıra mevlam kayıra olmaz mı zaten? Gördük ki, apursa da köpürse de, dert etsen de, şikayet etsen de büyüyor bebek göz açıp kapayıncaya kadar. Rahat olmak tadını çıkarmak lazım. Belki ikinci çocukların genelde daha boylu poslu olmasının sebebi de bu rahatlıktır.

Zaten hem doğum, hem çok çocukla ilgilenmek açısından bu kadar cesaret gerektiren korkulacak birşey olsa hepimiz tek çocuk olurduk. Doğum o kadar zor olsa, ki çoğumuzun annesi, anneannesi veya teyzesi epiduralsiz çatır çatır kaç çocuk doğurmuş, veya o kadar çocuğu madden ve manen büyütmek zor olsa bu kadar kadın tekrar tekrar aynı şeyi yapmazdı ya. Değil mi?

Şimdi tek düşüncem zorluktan ve sevgiden ziyade hem iki çocuğa, hem eşime ve de tabi mümkünse kendime nasıl yeterli miktarda vakit ayırabileceğim. Şimdilik, benim annem çalışarak iki çocukla yaptıysa ve başardıysa ben de yaparım diye kendi kendime telkin yapıyorum. Sonra akşamları yastığıma sarılıp mışıl mışıl uyku depoluyorum.

The Secret'ın çocuklu ve hamiş versiyonu Pratik Anne'den sevgilerle :)

Okeye dördüncü

Yummy, Süpürgesiz Cadı, Annelog, Nilüfer, İnci, Nükhet, Sinem... Tutmayın beni! Ben de sizin saflara katılıp çifte dikiş gidiyorum. Evet evet! Okeye dördüncü yaptık. Kızımız "Kımılnaz" yolda. Kış başı gibi oyuna dahil olması bekleniyor. Herşey yolunda Allah'a şükür. Aslında hamileliği yarıladım. Ama Kıpırcan bir taraftan, ev ve iş bir taraftan o kadar meşgul tutuyordu ki beni. Sağolsun Kımılnaz yorgunluk (yorulmaya ne hacet) veya bulantı falan da yapmayınca kendi kendine 20 haftalık olmuş bile yumurta. Dün elime hastane kayıt formlarını ve doğum öncesi kurs listesini tutuşturduklarında biraz biraz "Annecim! Ben hakikaten ikinci bir bebek doğuracağım." diye dank etti.

Kımılnaz deyince sadece Kıpırcan'a uygun olsun diye bu ismi koyduğumu düşünmeyin. Bu civciv abisinden de hareketli. 12. hafta ve de 20. hafta ultrasonlarında bir saniye yerinde durmadı. 12. haftada yeri rahattı sanırım, ritmik cimnastik yaparken gördük. 20. haftada ultrason uzmanı organları net görebilmek için 1 saatlik işi 2 saatte bitirebildi. Bize el salladı, agzını acıp birşeyler de söylemeye çalıştı zannediyorum. Ultrason uzmanı kafasına bakarken tıp tıp tepik yedim. Şuramda ayak var mı, bakar mısınız dedim çünkü o sırada devamlı oramı ittiriyordu. Ve tabiki orada minnacık bir ayak gördük. Kıpırcan da büyüdüğünde kaburgalarıma içeride çok tekme savururdu ama ultrasonlarda bu kadar hareketli olduğunu hatırlamıyorum. Anası gibi yerinde durmaz oturmaz, geveze bir kız geliyor sanırım.

O kadar pratiğiz madem, şimdi iki çocukla hanyayı konyayı görelim değil mi? Kıpırcan sağolsun bana çok kolaydı. Her bebek gibi zorlukları oldu ve şu anda her 2 yaşındaki gibi kendi sınırlarını ve bizim sabır sınırlarımızı zorluyor ama yine de bana göre bu 2 sene Allah'a şükürler olsun sağlıkla göz açıp kapayıncaya kadar geçti. Beni de yazılarımdan şimdiye kadar anlamışsanız zaten rahat ve geniş bir insanım. Allah sağlık sıhhat verdiği sürece tüm diğer zorluklar günlük ve gelip geçici.

Şimdi bir taraftan yeni ev bakıyoruz. Bir taraftan ailemizin bir parçası olan Ana bizimle taşınmayı düşündüğümüz yere gelemeyeceği için yeni bakıcı arayışı içindeyiz. Bir taraftan bu anı bekler gibi işte projeler üstüste geldi. Böylesi belirsizlik ve meşguliyet içinde ne olduğumuzu anlamadan gelecek Kımılnaz.

Dün akşam eşim ve Kıpırcanımızla (ve kesede Kımılnaz Hanım ile) yürüyüş yaparken Kıpırcan'dan önce nasıl yaşadığımızı, iş sonrası ve haftasonları neler yaptığımızı hatırlamaya çalıştık. Şu anda yeni anneler (Annevebebişi, Ayça, Açalya, Elif ve Mono) eski düzenlerine nasıl ve ne zaman geri döneceklerini merak ediyorlar. Belki bu onlara bir işaret olur. Dün akşam o soruyu birlikte düşündük düşündük. Ya biz hiçbirşey yapmıyorduk, ya da hafıza kaybına uğradık çünkü inanın Kıpırcan öncesi dönem yokolmuş gibi birşey. Sanki o hep bizimleydi. Biz hep onun peşinden koşturuyorduk. Hep bugün bu kelimeyi söyledi buğun bu muzurluğu yaptı diye konuşup anlatıyorduk.

Şimdi Kımılnaz geliyor. Nasıl olacak diye düşündüğüm zamanlar olmuyor değil ama biliyorum ki sonunda sanki hep 4 kişi çekirdek aileymişiz gibi bir düzen alıp bizi götürecek. Bu konuda çok çocuklu anneler bana biraz yardım ederler artık. Belki başlarda Kıpırcan tek çocuk ve tek torun olmanın özel ve güzel yanlarını özler ama o hala benim biricik oğluşum. Dün akşam bunu birbirimize söyler gibi (hiç alışık olmadığımız bir biçimde) yanyana, ellerim onun minik ellerinin içinde, sıcak nefesi koynumda beraberce uyuduk. Zaten hamileliğimin başından beri, hissediyor mudur nedir, gittikçe bana düşkün olmaya başladı. Ana Meksika da çocukların hamileyken annelerine daha bağlandıklarına inandıklarını söyledi. O yüzden ben ona haberi verene kadar o şüphelenmiş bile.

Kıpırcan'a "kardeşin geliyor.", "Bak burada bebek var (daha tam göbek çıkmadı ama)", "sen abi olacaksın." diyoruz ama 2 yaşında daha pek idrak ettiğini zannetmiyorum. Doğuma yakın birkaç değişik metodla kardeş tanımını anlatmaya çalışacağım. Daha vakti var. Hem o zamana kadar daha da akıllanmış olur.

Bu durumda blogumda daha çok hamilelik, bebek eşyaları, emzirme, doğum ve doğum sonrası yazıları görmeye hazır olun. 2 yaşındaki bacaksızlarla nasıl başa çıkılır bu konuda pratik önerilerim oldukça da paylaşmaya devam edeceğim.

Pratik Yemekler – Tavuklu Sebze Graten

İçindekiler
3 adet haşlanmış tavuk göğsü veya 5-6 tavuk budu
1 paket donmuş karnıbahar, brokoli ve havuç karışımı
1 kaşık un (beyaz un yerine kepekli (whole wheat) de olabilir)
1 bardak süt
1 kaşık tereyağı
2 kaşık rendelenmiş kaşar peyniri

Yapılışı
Besamel sosu:
Yağı küçük tencerede eritin. Unu içine ekleyip yağı eminceye kadar karıştırın. Unu biraz koyulaşıncaya kadar kavurun ama yanmasın. Daha önceden ısıtılmış sütü azar azar ekleyerek unu karıştırın. Sütü soğuk katmayın önceden ılıtın. Muhallebi kıvamına gelip un topakları kaybolsun. İçine tuz biber atın. Beşamel hem çocukların tadını sevdiği, hem de gerekli hallerde bazı sebzelerı saklamanıza yardımcı olan lezzetli bir sostur.

Graten:
Fırına giren cam tepsinizinin içine çözdürülmüş sebzeleri ve de didilmiş tavuk etini yayın. Üstüne beşamel sosunu dokun. Biraz karıştırın ama beşamel sosun çoğu üstte kalsın. Kenarlardan 2-3 yemek kaşığı tavuk suyu dökün. Hem tavuğun ve sebzelerin kurumasını, hem de dibinin yapışmasını engeller. En üstüne rendelenmiş kaşarı serpip fırında 370F (190C) de 20 dk kadar peynirler kızarıncaya kadar pişirin. Eğer bebeğiniz ufaksa ve sebzeleri daha yumuşak yemesi gerekiyorsa o zaman önceden sebzeleri buharda biraz yumuşatın. Sebzelerin vitaminlerinin kaybolmaması için suda haşlamayı değil buharda pişirmeyi tercih edin.

Çocuklara süslü yemekler

Eğer yemeklerden desen ve şekil yaparak çocuğunuzun ilgisini çekip yemek yemesini kolaylaştırabileceğinizi düşünüyorsanız, yaratıcılığınızı kullanarak evdeki her türlü malzemeden süslü yemekler yapabilirsiniz. Örnek olarak, vakti zamanında uzun bir süre yemek yemek istemeyen oğluşa animasyon olsun diye evde ne varsa kullanarak yaptığım kedi çorbasını verebilirim. Aman kedi olsun diye yemek yapmadım. O an evde ne varsa toplayıp şekil yaptım.

+Şehriye çorbasından kedi suratı

+Yuvarlak havuçları yarıya bölüp iki kulak ve ağız

+Avokado dilimlerinden bıyık

+Siyah fasülye (black beans) ve nohut tanelerinden göz ve burun

= Doğaçlama kedi çorbası ve kaşığıyla tabağa dalan yumuk eller

Bu konuda fikirler ve feyz almak için Annabel Karmel'in First Meals kitabını tavsiye ederim.

Dondurulmuş köftelerle 5 dakikalık yemekler - II

Önceden hazırlayıp dondurduğunuz köftelerinizi cızbız veya ızgara pişirmenin yanısıra sulu yemekler hazırlamakta da kullanabilirsiniz. 3 tane değişik tarifle kendiniz de değişiklikler yaparak farklı menüler yaratabilirsiniz.

Fırında patatesli köfte

Bu benim pratik annemin tarifi. Zaten dondurulmuş ev yemeği konusunda kendisi aşmıştır.

İçindekiler:
8 donmuş ızgara köfte
1 büyük patates
2 domates
1 büyük soğan
Salça

Yapılışı:
1. Daha evvel hazırlamış olduğunuz ve buzlukta bekleyen yuvarlak köfeteleri çıkarıp, mikrodalga fırında çözdürün. Hijyen açısından donmuş gıdaları hiçbir zaman oda sıcaklığında bekleterek çözdürmeyin. Mikrodalga fırınınız yoksa ya bir gece evvelden buzluktan aşağı buzdolabı kısmıan indirin, veya su geçirmeyen ziploc poşette kaynar suya atın. Çünkü oda sıcaklığında ne kadar uzun süre bekletirseniz zararlı bakteriler o kadar uzun süre katlanarak çoğalırlar.
2. Patatesi ve soğanı soyun. Domates ile beraber enlemesine hepsini halkalar halinde ince ince doğrayın.
3. Cam tepsiye bir soğan halkası, üstüne bir patates halkası, üstüne bir köfte şeklinde dizin.
4. Yarım bardak sıcak suya yarım tatlı kaşığı salça karıştırın. Salçalı suyu yemeğin üzerine dokun. Tuzu biberini ekleyin. Fırında yüksek ateşte pişirin.
5. Köfteler biraz piştikten sonra tepsiyi çıkarıp üzerlerine domates halkalarını yerleştirin. Gerekiyorsa biraz daha su ilave edebilirsiniz. Etler iyice pişince çıkarıp servis yapın.

Sulu top top köfte

İçindekiler:
1 tencere yemeklik sulu köfte
1 yumurta
1 limon

Yapılışı:
1. Köfteleri tencereye atıp üstü kaplanacak şekilde su doldurun. Daha önceden kendi suyu olabilir, onun üzerini doldurabilirsiniz. Tuzu biberini ekleyin.
2. Su kaynayıp köfteler piştikten sonra terbiyeleyebilirsiniz. Yumurta sarısını çırpın. Üstüne limon suyu ilave ederek çırpmaya devam edin. Ekşiyi ne kadar sevdiğinizin seviyesine göre limonu biraz daha az veya fazla koyabilirsiniz. Sonra köftenin suyundan 1 kepçe bu karışıma katıp karıştırın. Terbiye ılındıktan sonra sulu köftenin içine ilave edin. Terbiyeye isterseniz az yoğurt da katabilirsiniz.

Sebzeli top top köfte

İçindekiler:
1/2 tencere yemeklik sulu köfte
2 havuç
2 patates
Bezelye
Fasülye

Yapılışı:
1. Köfteleri tencereye atın.
2. Ben daha pratik olsun diye donmuş sebze kullanıyorum. Patates hariç tüm sebzeler yıkanmış doğranmış dondurulmuş hazır paket alıyorum. Organikleri de mevcut buradaki marketlerde. Ama yoksa küçük küçük doğradığınızda tüm sebzeler köftelerle beraber çabuk pişiyor. Donmuş yoksa göz kararı orantılayarak eşit miktarlarda ufak doğranmıs havuç patates bezelye ve fasülye katın.
3. Karışımın üstü kaplanacak şekilde su doldurun. Daha önceden köftenin kendi suyu olabilir, onun üzerini doldurabilirsiniz. Tuzu biberini ekleyin.
4. Köfteler pişip sebzeler yumuşayıncaya kadar pişirin. Ama yemek çok suyunu çekmesin. Hafif sulu olsun.
5. Farklı sebze kombinasyonları kullanmayı deneyin. Domates, ufak doğranmış karnıbahar, minik soğanlar (shallot) ve hatta brokoli ile yapmayı deneyebilirsiniz.

Ben Kıpırcan havucu çok çok sevdiği için biraz daha fazla tutuyorum. Böylece her kaşıkta ufak bir parça turuncu görürse gerisini de lüp lüp yutuyor.

Bu yemekleri hazırlaması, sebzeleri doğraması ve terbiyesi dahil 15 dakikayı geçmez. Hele dondurulmuş sebzeyle hazırlarsanız hakikaten 5 dakikada ocağa koyup bırakabilirsıniz. Pişmeleri taş çatlasa 20 dk. Belki fırında patatesli köfte biraz daha uzun. O da sizin ayaklarınızı uzatıp dinlenmeniz için veya yavruşlarla ve eşinizle vakit geçirebilmek için 10 dk. fazla demek.

Not: Sebzeli top top köfte ile fırında patatesli köftenin fotoğraflarını bulamadım. Nereye koyduysam bulup çıkarınca bu yazıyı güncelleyeceğim. O zamana kadar yine bir "dondurma seferberliği" zamanında hazırladığım sulu top top köfte, sigara böreği (etli ve peynirli), ızgara köfte ve etli karnıyarık (bunu da yapıp donduruyorum) fotoğrafını ekledim.

Afiyet Olsun!

Dondurulmuş köftelerle 5 dakikalık yemekler - I

Dondurulmuş yemek içi kadar elzem benim için dondurulmuş köfteler. Özellile kaliteli kıymanın indirimde olduğu günler toptan alıp köfte yapıp sonra buzluğa atıyorum. Lazım olduğunda gerek yemeklerde kullanılmak üzere veya ızgara için çıkarıp 5 dakikada çözdürüyorum. Aşağıdaki resimde bir batında hazırladığım ızgara, maydonozlu ve toptop köfteler var.

Izgara köfte

1 kilo kıyma
1 büyük veya iki küçük soğan
5 dilim ekmek
Kimyon
Köfte baharı
Tuz / karabiber
Tercihe göre
1 yumurta
Paprika
Maydonoz
Rendelenmiş kaşar peyniri


Ekmek içini çıkarıp mutfak robotunda ufalayın. Soğanları soyup makinadan geçirin. Soğan çok suyunu çıkarmıssa suyunu süzüp ekmeklerle beraber kıymaya ekleyin. İçine köfte baharı ve biraz kimyon (köfte baharında kimyon kokusu fazlaysa hiç eklemeyin) tuz biber ekleyin.İsteğe bağlı olarak maydonoz, yumurta, kaşar ve paprika (tatlı kırmızı biber) ekleyebilirsiniz. Karışımı iyice yoğurun.

Daha çok ekmek içi köfteyi daha yumuşak yapar. Yumurta köfteyi sulandırır, ızgara için daha uygundur. Maydonoz ızgara köfteye daha uygun olur. Kaşarlı köfte ızgarada yapılırsa kaşarlar et pişene kadar yanar ondan kaşar koyduğunuzda köfteyi ocakta cızbız pişirin.

Hazırladığınız köfteleri donarken birbirine yapışmaması için bir geniş tabağa yanyana dizip 20 dk buzluğa atın. Soğuyup sertleştiklerinde ama tam donmadan alıp tek tek ziploc (plastik saklama) poşetlere atın.

Toptop Köfte (dolma içi)

1 avuç pirinç
1 kilo dolmalık yağlıca kıyma
1 büyük veya 2 küçük soğan
Dolma baharı
Salça
Tuz / karabiber
Nane
1/2 çay bardağı su

Pirinçleri ufak bir tasta suya atın ve şişene kadar pişirin. Soğanları soyup makinadan geçirin. Soğan çok suyunu çıkarmıssa suyunu süzüp kıymaya ekleyin. İçine dolma baharı, bir-bir buçuk yemek kaşığı kadar salça, yumuşamış pirinçler, kuru nane ve suyu ekleyin. Karışımı iyice yoğurun. Yoğurduğunuz kıymadan küçük toplar yapıp tabağa dizin. Bir tencerede bol su kaynatın. Su fokurdamaya başladığında köfteleri atıp biraz pişirin. Köfteleri suya kaynarken atmanız köftelerin dağılmasını engelleyecektir. Biraz pişirdikten sonra soğumaya bırakın ve az suyuyla beraber birer (yemeklik) porsiyonluk cam kaplara koyup buzluğa atın.

Bir sonraki yazımda bu hazırladığım köftelerle hazırladığım hazırlanması çabuk ve çocukların da seveceği tarifleri yazacağım. Yakın bir arkadaşım sebzeleri tek başına yemeyen oğlu için köfte harcının içine rendelenmiş havuç, patates vs gibi sebzeleri de eklediğini ve köfteyi böyle pişirip verdiğini söylemişti. Bu da çok güzel bir fikir.

Pırasalı patates çorbası

Bir süre pratik yemeklerden gideyim postlarımda. Uzun zamandır not ettiğim yemekler vardı. Bir de yaz sıcaklarının gelmesi ile Kıpırcan her sıcak yemeği yemez oldu. Sanki iştahi gidip geliyor ama serin, soğuk, çok ağır olmayan yemekler yaptığımda güzel yiyor. Bir de bizim haspa öyle iki öğün veya iki gün üstüste aynı yemeklerden sıkılıyor. Dönüşümlü tekrar olsa bile arayı açıp özletmek gerekiyor. Ondan bu aralar var olan kısıtlı yaratıcılığımın sınırlarını zorluyorum. Kayda değer olanları da not ediyorum. Aslında beklentileri de çok yüksek tutmamak lazım. Çok bilinmeyen tarifler değil bunlar. Yani bir sonraki yazımda 15 dakikada pişirilen "beef stroganoff" tarifi beklemeyin. Bilinen içeriklerin değişik kombinasyon ve permütasyonları ile oluşturulmuş basit ama sağlıklı yiyecekler.

Bu durumda donmuş yemek içleri, donmuş köfteler ve donmuş sebzeler hayat kurtarıyor tabi. Daha neler yapıp dondurabilirim aslında ama buzdolabımın buzluğu ancak o kadar alıyor. Herkes alışverişte elbise, ayakkabı, takı falan hayali kurar. Benim çok uzun süredir tek hayalim kocaman bir derin dondurucu alıp, karınca misali yazın doldurup, sonra bütün kış ayaklarımı uzatıp dondurucudan çıkarıp çıkarıp yemek. Şu anda bu hayalime tek engel dairemizde yerimiz olmaması. Büyük eve geçelim (şu anda gönlümüze ve bütçemize göre bir ev arıyoruz. Dua edin bizim için) alacağım ilk eşya Kıpırcan'a çocuk yatağı, sonra bana kocamanından bir derin dondurucu olacak.

Bu çorba doğal olarak yukarıdaki yazıma ters düşüyor ama taa 3x3 oyunundan borcum olan bu tarifi vermeden diğerlerine geçmek istemedim. Sonuçta hala püre ve çorba yiyen bebişler ve bu tarifi sevecek anneler vardır.

Pırasalı patates çorbası

3-4 sap pırasa
3 patates
1 soğan

Patatesleri soyup küp küp doğrayın. Pırasaları temizleyip saplarını halka halka dilimleyin. Soğanı doğrayıp hafif zeytinyağında (veya ben bazen kanola yağı kullanıyorum) çevirin. Soğanlar pembeleşince doğranmış patates ve pırasaları içine katıp, sebzelerin üstüne bir parmak çıkacak kadar tavuk suyu (ve(ya) su) ile doldurun. İçine isterseniz dilimlenmiş bir havuç ve(ya) 1-2 küp kereviz ekleyebilirsiniz. Kerevizin tadı yoğun olduğu için mümkün olduğunca az koyun. İsteğe göre tuz ve karabiber ekleyin. Sebzeler yumuşayınca altını kapatıp el blendırı ile püre haline getirin. Bazı tariflerde kişniş (coriander) de görüp denemiştim. Aman diyeyim! çok ağır geliyor, çorbanın tadını bastırıyor. Tavsiye etmem.

Afiyet şeker olsun! Bebolara lüp lüp et olsun! :)

Zoraki kader

Bugün 7.7.2007 yani yedi temmuz ikibinyedi. Gazetelerde şansı bol olsun diye bugün evlenenlerin, işyerlerinde ve özellikle kumarhanelerde yapılan 7 ile alakalı promosyonların haberi var.

Esas komik olan ve benim ilgi alanıma giren hamile olup bugün için sezeryanla çocuklarını doğuranların ve (ve doğurtan doktorların) haberleri. Bebekler orada uslu uslu otururken yeteri kadar gelişti mi falan diye bakmadan "Hadi çocuğum, bugün aynı rakamlar yanyana geliyor. Biz de seni oradan çıkartacağız" diyenler anne baba adayları bir yana bir de buna izin veren sağlık kuruluşları ve çalışanları var. Kel alaka bir örnek vereyim. Gecenin 3.33 ünde uyurken sizi uyandırıp "Hadi şimdi kalkıp, 3 kere zıplayıp, 3 kere horoz gibi ötersen çok şanslı olacaksın." deseler uykunuzdan uyanır mısınız? Bebekleri gelişmekte oldukları ortamdan vaktinden önce çıkarmak şans getirir mi iyi düşünmek lazım.

Ben annemin karnında 5 gün daha bekleseymişim ben de şanslı farzedilen bir rakamın yanyana geldiği bir tarihte doğacakmışım. Oğluşun beklenen doğum tarihi 18 Mayıs 2005 idi. Ben de kasıp doktora sezeryan diye dayatsaymışım, doktor da ellerini ovuştura ovustura "Buyur abla, ameliyat odası şu tarafta" deseymiş Kıpırcan'ın da doğum tarihi de 5.5.2005 olabilirdi. Ne olacak 13 gün erken değil ki diyebilirsiniz. Ama Kipircan 9 gün geç geldi. Belki hakikaten içeride bir o kadar kalıp gelişmeye ihtiyacı vardı.

Tüh tüh, rakamların yanyana geldiği bir gün doğamadık. Şimdi ikimiz de şanssız mıyız? Bugün zoraki doğurtulan bebekler şanslı mı sizce?

Uzaktan Kumanda

Bu oyun Kıpırcan'ın devam ettiği müzik dersinde bir parçadan ilham alınarak gerçek hayatta bir probleme çözüm olarak uyarlanmıştır. Yukaridaki videoda da bir uygulamamızı görebilirsiniz. Daha günlerin uzamadığı kış günlerinde, akşam çekilmiş olduğu için biraz karanlık, ama sesten ve gölgelerden anlaşılması lazım.

Sokakta elinizi tutmamakta ısrar eden yavrunuzu uzaktan kumanda ile idare edebilmeniz için kullanabileceğiniz bu oyunu ben Kıpırcan’ımla uzun süredir kullanıyorum. Çok yüksek oranda işe yarıyor. Yaramadığı yerde onu kucağıma alıyorum. Çok ağırlaştığı için ne kadar uzaktan idare edebilirsek o kadar işime geliyor.

Önemli: Bu oyun kalabalık yerlerde çocuğunuza mukayyet olmak için değil sadece hızla koşup yola fırlamaması için veya sizin gitmek istediğiniz yönden başka istikamete yol aldığında sizi takip etmesini sağlamak için kullanılabilir. Kalabalıkta ya ya kemerli bir sırt çantası edinin edinin, ya şu linkteki üründen alın veya kucağınızda taşıyın. Muzurlar 2 saniye içinde gözden kaybolabiliyorlar.

1. Önce uygun bir müzik bulup gün içi evde, müzik çalarken yavrusunuzla evin içinde müziğin hızlı yerlerinde hızlı hızlı koşmayı, yavaş yerlerde yavaş yavaş adım atmayı oyun haline getirin. Yukarıdaki klibe bakıp ne demek istediğimi daha iyi anlayabilirsiniz. Sizin de onunla oynamanız gerek unutmayın.

2. “Hızlı hızlı” yı hızlı hızlı ve heyecanla, “yavaş yavaş” ı uzata uzata ve sakin söylemeye alışın.

3. 1-2 hafta sonra yürüyüşe çıktığında elinizi tutmamakta ısrar edip başı kesik tavuklar gibi oradan oraya koşuşturmaya başladığında siz de yanında “hızlı hızlı hızlı” diye koşun. Sonra yavaşlaması gereken yerde sakin ve yavaşça “yavaaaş yavaaaaş” diye adımlarınızı yavaşlatın. Çocuğunuz koşmaya başladığında hızla “yavaş yavaş oğlum” diye arkasından bağırırsanız ise yaramayacaktır. Şartlı öğrenme, “yavaş yavaş” ı uzatarak ve sakince söylemenizi gerektiriyor. Önce bir parkta veya sakın bir yolda deneyebilirsiniz.

4. Yolda oyun oynadığınız için sizin de aynı şekilde hızlanarak yürümeniz ve hatta koşmanız (bacaksızlar nasıl hızlı koşuyorlar!) ve yavaşladığında yavaş yavaş adım atmanız lazım. Sağdan soldan ne derler diye endişelenecekseniz hiç yapmayın daha iyi.

5. Oyun oynadığınızı unutmayın. Çok eğlenceli oluyor aslında.

Umarım işinize yarar.